Over Media in een Staat van Overgang

Geef de schuld niet aan de journalist: it’s systemic, stupid!

Posted on | November 3, 2014 | Comments

(Deze gastbijdrage door Paul van der Cingel is een reactie op “Kees Buijs is de Nederlandse Nikki Usher” op dodebomen)

Mark Deuze begint de analyse in zijn boek Wat is journalistiek (2004) bij het begrip beroepsideologie, om vervolgens via de journalistieke cultuur en identiteit uit te komen bij de journalistiek als zelf-organiserend sociaal systeem (p.76 en schematisch op p.119).

De keuze om de journalistiek te zien als een sociaal systeem biedt openingen voor een ander perspectief op het vraagstuk, namelijk dat van de complexiteitswetenschap. Complex is in een vrij letterlijke betekenis ‘verweven’ of ‘vervlochten’. Deuzes journalistiek-sociale systeem kun je beschouwen als een netwerk waarin naast individuele journalisten allerlei andere entiteiten (organisaties; publiek; overheden) met elkaar in verband staan (onderling verweven zijn). Misschien kan het perspectief van systemen van netwerken ons nieuwe inzichten opleveren voor de situatie waarin de journalistiek verkeert. Read more

Kees Buijs: de Nederlandse Nikki Usher

Posted on | October 27, 2014 | Comments

Elke week verschijnt er wel ergens een onderzoek of boek over de toestand van de media en de toekomst van de journalistiek. Een van de hoogtepunten van dit jaar op dat vlak is zonder meer Nikki Ushers “Making News at the New York Times“. Zij dompelde zichzelf maandenlang onder op de redactie van de NYT; volgde de gesprekken, zat aan bij de belangrijkste vergaderingen en zag hoe journalistieke verhalen zich ontwikkelden. Het resultaat van haar onderzoek is – terecht – omschreven als de etnografie van een nieuwsorganisatie. Dat klinkt heel zwaar, maar het mooie is dat Ushers boek ook nog eens leest als een spannend verslag, met volop aandacht voor de rol van de hoofdpersonen. (recensie)

Vanaf deze week heeft Nederland zijn eigen Nikki Usher. Hij heet Kees Buijs en promoveert donderdag op een onderzoek naar de kwaliteit van het redactieproces in de regionale journalistiek. Een belangrijk onderzoek, dat een (veelal ontluisterend) beeld schetst van de staat van de Nederlandse regiojournalistiek. Buijs heeft, net als Usher, voor zijn onderzoek maandenlang gebivakkeerd op de redactievloeren. In zijn geval: die van de regioredacties in Oss en Tilburg (beide Brabants Dagblad) en Arnhem (De Gelderlander). Hij luisterde er, stelde vragen, maakte mentale foto’s en drong door tot het hart van de redactionele processen. Read more

Journalistiek: zoet water in de zoute oceaan

Posted on | October 14, 2014 | Comments

Een van de vaste onderdelen in mijn presentaties is een metafoor. Hij werkt altijd prima, dus heb ik er eigenlijk nooit bij stilgestaan dat ik ‘m maar half had afgemaakt.

Om duidelijk te maken hoezeer de journalistiek veranderd is door de komst van het internet, maak ik altijd de vergelijking tussen de woestijn en de oceaan. Vroeger, vóór internet, waren media-organisaties als de waterpomp in de woestijn. Als je informatie nodig had, noem het nieuws, moest je als consument wel naar de pomp. Immers, nergens anders in de informatie-woestijn was er nieuws voor handen. Journalisten en hun nieuwsorganisaties hadden als het ware een monopolie op kennisverspreiding. Niemand anders had een pomp. Read more

Naar een zorgzame journalistiek

Posted on | September 24, 2014 | Comments

We leven in een geweldige tijd voor de journalistiek, maar de plekken waar journalistiek tot voor kort als vanzelfsprekend onderdak vond, hebben moeite het hoofd boven water te houden. De tegenstelling tussen de ongekende mogelijkheden (inhoudelijk, productie, distributie) en de problematische businessmodellen erachter (advertenties, abonnees) is al vaker aangehaald, maar blijft boeiend. Read more

Klachten uitgevers na verwijdering van zoekresultaten in Google

Posted on | July 31, 2014 | Comments

Google heeft de afgelopen maanden verschillende klachten gekregen over de verwijdering van zoekresultaten. Het gaat om uitgevers die merken dat bezoek aan hun site als gevolg van gehonoreerde verzoeken rond het “Recht om vergeten te worden” terugloopt. Ze zijn het vaak niet eens met dat besluit en trekken om die reden bij Google aan de bel. Onbekend is om hoeveel klachten het gaat en of die ook uit Nederland afkomstig zijn.

Als gevolg van een uitspraak van het Europees Hof biedt Google sinds eind mei een webformulier aan waarin mensen verzoeken kunnen indienen om voor hun onwelgevallige informatie uit de zoekresultaten te verwijderen. Het vonnis en de manier waarop Google daar gehoor aan geeft zijn omstreden. Zie daarvoor ook twee eerdere posts op dodebomen (HIER en HIER). Read more

Journalistiek van samenwerkende burgers: Bellingcat

Posted on | July 27, 2014 | Comments

Goed nieuws als iemand mij binnenkort met dit < t-shirt ziet rondlopen. Niet omdat het shirt me eindelijk fashionstatus gaat geven, maar omdat dat betekent dat Bellingcat zijn Kickstarterdoel heeft gehaald: 60.000 euro aan crowdfunding. Wie nog niet heeft bijgedragen, zou dat – vóór 15 augustus – alsnog moeten doen, want het doel is het waard. In de woorden van oprichter Eliot Higgins: “bellingcat.com will unite citizen investigative journalists to use open source information to report on issues that are being ignored.”

Laat het even op je inwerken:

…onderzoeksjournalistiek van samenwerkende burgers…

…informatie in open source netwerken…

…relevante zaken die te weinig aandacht krijgen… Read more

Het Recht om vergeten te worden gaat te ver / niet ver genoeg

Posted on | July 23, 2014 | Comments

NB: updates in en onder de tekst

Het is een interessante week voor het “Recht om vergeten te worden”, waarover ik vorige week schreef (zie HIER). Het EU-vonnis van mei waarin bepaald wordt dat Europese burgers aan de uitbaters van zoekmachines (Google, Yahoo, etc) kunnen vragen om bepaalde links te verwijderen als ze daar schade van ondervinden, heeft nogal wat belanghebbenden in beweging gebracht. Er is discussie over zowel het vonnis zelf als de uitvoering ervan.

Twee acties van twee tegengestelde belangengroepen laten zien dat wat voor de een al veel te ver gaat, voor de ander nog lang niet ver genoeg is gegaan. Aan de ene kant van die lijn heeft de Index on Censorship een open brief gestuurd aan de artikel-29-working-party (een aan de EU gelieerde organisatie die is samengesteld uit vertegenwoordigers van alle cbp-organisaties in de lidstaten) naar aanleiding van het EU-vonnis van mei. In de open brief wordt het vonnis zelf niet ter discussie gesteld maar wel de variabele uitleg ervan. De index vraagt met name om een betere omschrijving van content die “niet relevant” zou zijn. Dit alles vanuit een zorg voor de “free flow of information”, die door het EU-vonnis wel degelijk in het geding is. Read more

Het recht om vergeten te worden is een alzheimer-illusie

Posted on | July 10, 2014 | Comments

Het kan nog druk worden in het biechthok van Google

Eerder deze week was het de twittergrap van de avond: De Braziliaanse voetbalbond heeft een verzoek bij Google ingediend om alle verwijzingen naar de 7-1 nederlaag tegen Duitsland te laten verwijderen. Want het moge duidelijk zijn dat geen Braziliaan beter wordt van een leven vol herinneringen aan deze vernedering. We hebben toch niet voor niets dat “recht om vergeten te worden”?

Het team van Scolari heeft pech, want in Zuid-Amerika is zo’n verzoek (nog) ondenkbaar. Hoe anders is dat in Europa. Sinds het Europees Hof begin mei bepaalde dat een Spanjaard in zijn recht stond toen hij vroeg om verwijdering van alle links naar online berichten over de veiling van zijn huis, is het recht om te worden vergeten een Europese realiteit. Volgens de klagende Spanjaard zouden die verwijzingen duidelijk maken dat hij in die tijd – 16 jaar geleden – financiële problemen had en daar had hij genoeg van. Read more

De Bicker gaat door – betaald

Posted on | May 24, 2014 | Comments

“De Bicker”, het zeven maanden oude aggregatie- en curatieplatform van Michiel Bicker Caarten, gaat binnenkort verder als betaald platform. Bicker Caarten, onder meer mede-oprichter van BNR en oud-hoofdredacteur van omroep WNL, heeft dat besloten na raadpleging van zijn vaste achterban.

Bicker Caarten over de reacties die hij kreeg: “Ruwweg 20% vindt het geen geld waard; de rest wel. In vele gevallen zelfs even waardevol als andere internet-aanbieders. Dit is bemoedigend, dus ik ga door. Nu een betaalsysteem vinden dat zo makkelijk mogelijk is.” Read more

Meeschrijvers: lekker betrokken of onverantwoord partijdig?

Posted on | May 8, 2014 | Comments

Gesprek over “burgerjournalistiek” in café Prisma van de UvA (foto Martine Scheen, via twitter)

Sinds de opkomst van internet is het – althans onder journalisten – een terugkerende vraag: wat moet je toch met al die mensen die zich op “ons” journalistieke speelveld hebben gemengd? We hebben het over de bloggers, twitteraars en nieuws-amateurs met hun al dan niet serieus bedoelde drang om datgene wat hen bezighoudt ongeremd te verspreiden.

Vaak lijkt het een religieuze discussie, met gelovigen aan de ene kant en ontkenners aan de andere. Maar twee zaken zijn wel duidelijk na twee à drie decennia van stammenstrijd: Read more

keep looking »
  • Sociale media






  • Op Facebook

  • Op Twitter