Nick Davies: Gay Pride voor journalisten

Dat kranten minder invloedrijk worden, is duidelijk. Dat de rol van de klassieke journalistiek daarmee lijkt af te nemen evenzeer. En dat niemand op dit moment een antwoord heeft op het in elkaar stortende businessmodel is een zorg die iedereen deelt. Maar juist die vaststellingen zouden er toe moeten leiden dat er een gezamenlijke campagne komt met als boodschap dat een goede journalistiek onmisbaar is in een goed werkende democratie. Onderzoeksjournalist Nick Davies van The Guardian vindt de situatie nog niet hopeloos, maar dan moet er wel snel iets gebeuren. 

Davies was gisteren en vandaag op uitnodiging van het Kim in Nederland voor enkele lezingen, een workshop en een reeks interviews. Hij is sinds de verschijning van zijn inmiddels tot standaardwerk gebombardeerde Flat Earth News een graag geziene gast in journalistieke gremia. Waarschijnlijk omdat de kern van zijn boodschap de journalistiek zo aanspreekt: door de steeds hogere eisen van krantenbezitters moeten journalisten onverantwoord hard werken, als gevolg waarvan ze meer en meer hun toevlucht zoeken tot ongecheckt PR-materiaal, met als resultaat een dramatisch teruglopende kwaliteit van de pers. Davies heeft het in zijn boek mooi onderbouwd en bovendien zijn boodschap op tientallen plekken op de wereld verder toegelicht.

Gisteren gaf hij aan nog volledig achter die conclusies te staan, maar tegelijk niet alle hoop verloren te hebben. Maar het wordt wel tijd voor actie. “Waarom niet een soortgelijk initiatief nemen als de homobeweging enkele tientallen jaren terug. Wij moeten onze eigen Gay Pride hebben. Eerst weer trots op onszelf en vervolgens komt de waardering van ons publiek ook wel weer terug.” Het is niet de oplossing van het falende businessmodel, maar het zou, volgens Davies, wel kunnen helpen om de burgers ervan te overtuigen hoe belangrijk onze rol is.

Lastig wordt het wel, zeker in deze transitietijd. Want niet alleen zijn er financiële problemen, er is ook een verschuiving van print naar online, een maatschappelijk verschijnsel dat los staat van de crisis.  Dat maakt het proces ingewikkelder en de uitkomst onzekerder. Davies: “Waar komen journalisten nog in beeld als iedere burger – of moet ik zeggen: iedere consument? – zijn eigen plekken op internet heeft, waar die zijn eigen kleine belevingswereld bevestigd ziet? Voor elke deelgroep is er een specialistisch forum. We gaan van massamedia naar minimedia. En de meeste daarvan voldoen niet aan de algemeen aanvaarde journalistieke principes van het selecteren en brengen van feiten en het leveren van de benodigde duiding.”

Waar blijft de journalist? Het is een goede vraag. Het optimistische antwoord is: zo lang er een goed functionerende democratie is, zal er behoefte zijn aan de selecterende en controlerende rol van een journalist. Maar inderdaad, iemand zal die journalist wel moeten betalen, anders is de lol er snel van af.