Chris Anderson, Free en de Nieuwsindustrie (5): Google

In een serie van zeven artikelen gaat Dodebomen.nl in op Chris Andersons ideeën rondom het Gratis businessmodel. Niet als een recensie van zijn boek “Free”, maar om uit te vinden of de nieuwsindustrie er nog wat van zou kunnen leren. In deze vierde aflevering een blik op de zorgen die Google heeft.

Na alles wat – ook in deze serie – al gezegd is over Googles enorme kracht als nieuwsaggregator en over de redenen waarom uitgevers daar helemaal niet blij mee zijn, komt het enigszins als een verrassing om in Free te lezen hoe bezorgd Google is over de vertegenwoordigers van de nieuwssector. Volgens Anderson is Google als de dood dat de nieuwsstroom uit de kranten op enig moment helemaal opdroogt. Immers, met elke krant die ermee ophoudt, vooral op regionaal niveau, krijgt Google het lastiger om het belang van plaatselijke onderwerpen te indexeren.
free1-202x3002Natuurlijk zijn er de vele nieuwe lokale weblogs, maar voor Google hebben die (nog) niet de betrouwbaarheid en stabiliteit van een krant. Anderson, die Googles zorgen op dit punt onderschrijft, is er van overtuigd dat dat op de lange termijn wel weer goed komt, maar dat de gevolgen op korte termijn niet onderschat mogen worden. Als Gratis een sector haar belangrijkste geldstroom ontneemt voordat er een nieuwe voor in de plaats is gekomen, dan verliest iedereen. Daar heeft hij natuurlijk een punt.

Wie dit probleem aan de uitgevers voorlegt, zal niet lang hoeven te wachten op een antwoord: zorg er gewoon voor dat Google News ophoudt te bestaan en onze problemen zijn verdwenen. Tsja. Zo’n oplossing zou niet alleen getuigen van kortzichtigheid, het zou ook het ware probleem bedekken. Als Google News zou stoppen (hetgeen niet gaat gebeuren natuurlijk) dan zou de volgende nieuwsaggregator vanzelf de plek van Google overnemen, gevolgd door de volgende. En de volgende.
Google News is natuurlijk niet het echte probleem. Dat zit ‘m in de onmacht van de oude wereld om zichzelf goed aan te passen aan de vereisten van een nieuw mediatijdperk. En dat is iets dat de uitgevers toch echt zelf moeten oplossen – zonder de schuld in de schoenen van Google, het internet of wat dan ook te schuiven.
Natuurlijk, het speelveld is compleet veranderd. De resultaten zijn duidelijk: Wikipedia heeft het bedrijfsmodel van Winkler Prins om zeep geholpen en marktplaats.nl vrijwel het complete aanbod aan kleine advertenties uit de krant gehaald. Winst verandert van richting en lost soms zelfs helemaal op. En zoals altijd is de oude wereld minder goed in staat om zich aan die veranderende omstandigheden aan te passen dan de nieuwe toetreders dat kunnen. De last van de oude bedrijfsmodellen, met al hun oude regeltjes en gebruiken, weegt zwaar. De pioniers van vroeger zijn weliswaar ook nu nog steeds in staat om hiermee geld te verdienen, maar het wordt minder en minder. De overtuiging dat de manier waarop ze hun bedrijf decennia lang hebben geleid hen geen toevallig succes heeft gebracht is echter zo sterk, dat het bijna onmogelijk is om het over een andere boeg te gooien.
Het succes van gisteren is daarmee de belangrijkste reden dat het aannemen van nieuwe gebruiken, regeltjes en bedrijfsmodellen zo ongelofelijk lastig is. Zo niet onmogelijk. Voor de meesten tenminste.
Morgen bekijken we Andersons visie op de verschuivende verschillen tussen professionals en amateurs in de nieuwssector.

Deze serie verscheen eerder op True/Slant.