Chris Anderson, Free en de Nieuwsindustrie (7): Generatie Gratis

In een serie van zeven artikelen gaat Dodebomen.nl in op Chris Andersons ideeën rondom het Gratis businessmodel. Niet als een recensie van zijn boek “Free”, maar om uit te vinden of de nieuwsindustrie er nog wat van zou kunnen leren. In deze zevende (en laatste) aflevering een blik op Generatie Gratis.

Geboren na 1980? Dan is de kans groot dat je een actief lid bent van de Generatie Gratis. Chris Anderson is ervan overtuigd dat dit geen generatie is die alle gevoel voor waarde heeft verloren, maar in tegenstelling tot de generatie voor hen heeft ze wel de digitale economie in de genen zitten. Hetgeen betekent dat ze – net als hun ouders – het pikken van een appel uit een groentenwinkel als een diefstal beschouwen, maar – in tegenstelling tot hen – geen enkel moreel bezwaar hebben tegen het downloaden van allerlei digitaal materiaal waar ze niet voor wensen te betalen.

free1-202x3004Ze vragen zich zelfs niet af of dit gedrag legaal is of niet. Generatie Gratis heeft een broertje dood aan registratiebarrières, auteursrechtbeperkingen en inhoud waar niks mee gedaan kan worden, zegt Anderson. En ze zullen zeker niet gaan betalen voor iets dat zonder kosten – zij het voor zichzelf, zij het voor de aanbieder – gekopieerd kan worden.

Als dit waar is (en als ik naar mijn zoon van 20 kijk, lijkt het daar wel op), dan staat Rupert Murdoch op het punt om de problemen die hij in print heeft rechtsreeks naar zijn online platforms te kopiëren. Zijn recente besluit om geld te gaan vragen voor het merendeel van zijn nieuwswebsites zal hem vrijwel zeker beroven van het jongere deel van zijn publiek – precies dat deel dus dat hij bij zijn kranten al verloren heeft. Dat hij daarbij in goed gezelschap is, omdat de meeste uitgevers op dit moment stappen in dezelfde richting overwegen, mag niet meer dan een schrale troost zijn. Het zal onder aan de streep niets veranderen: de regels en gebruiken van de oude wereld kunnen niet ongestraft richting nieuwe platforms verplaatst worden.

De afgelopen dagen hebben we op dodebomen.nl gekeken naar zeven specifieke thema’s rond het Gratis bedrijfsmodel en deze gerelateerd aan de nieuwsindustrie. Die exercitie heeft duidelijk gemaakt dat volgens Andersons wetten de situatie voor de krantenuitgevers niet erg rooskleurig is.

Maar ja, Anderson kan er natuurlijk volledig naast zitten, zoals sommige recensenten al hebben aangegeven. En inderdaad, Generatie Gratis kan een idée fixe zijn van hem; misschien zijn jongeren – al dan niet gedwongen door strengere wetgeving – uiteindelijk zeer bereid te betalen voor hun gekopieerde films, muziek en nieuwsitems. Professionele journalisten en uitgevers die al decennia lang in de krantenbusiness zitten, kunnen in theorie hun oude gezag en status gewoon terugveroveren. Google en consorten zouden zich vrijwillig kunnen terugtrekken en auteursrechtpiraten zouden allemaal in de cel kunnen belanden.

Maar ik verwacht dat dat allemaal niet gaat gebeuren. Daarvoor staan er te veel seinen op rood voor de vertegenwoordigers van de oude nieuwssector. En om heel eerlijk te zijn hadden we voor die conclusie ook geen Chris Anderson nodig.