Krantenlezers Betalen Niet Voor Nieuws – Nooit Gedaan Ook

Het debat over betalen voor nieuws op internet is in volle hevigheid losgebarsten. Nadat Rupert Murdoch in juli liet weten vanaf volgend jaar voor al zijn titels online een paywall te gaan oprichten, lijkt het hek van de dam. Een club als journalismonline.com – die erop gericht is “to make the transition to a paid online model successful for publishers and easy for readers“- lijkt er zelfs al heel aardig in te slagen om een grote groep (Amerikaanse) kranten achter zich te krijgen. En in Nederland is zowel van de kant van de Persgroep als van TMG al geopperd dat het gratis weggeven van nieuws op internet zijn langste tijd gehad heeft.

Dat nog niet hoeft te betekenen dat binnenkort voor álles betaald zal moeten worden – zo onnadenkend zouden die uitgevers toch ook niet zijn? – maar wel dat er serieus wordt gekeken naar systemen om online geld te vragen voor vormen van informatie.  Niet omdat ik toevallig werk voor een titel die zelfs in gedrukte vorm gratis is (en dus zeker ook online), maar wel omdat ik denk een klein beetje het gedrag van internetconsumenten te kunnen inschatten: ik geloof niet dat het gaat werken. (en dat is inderdaad niet de eerste keer dat ik dat op deze plek verkondig, dus sorry aan degenen die hier een tik in de langspeelplaat vermoeden)

Nee, het achter een betalingsmuur plaatsen van nieuws gaat de uitgevers niet helpen. Althans: ik denk dat er slechts voor heel specifieke informatie, of voor een unieke – grote meerwaarde biedende – combinatie van informatie substantieel en succesvol geld gevraagd kan worden. Daar komt nog eens bij dat de betaler “iets” moet hebben met het merk dat hem de rekening stuurt én dat dit alles hem een herkenbaar gemak moet opleveren. En, om het beoogde publiek nóg wat kleiner te maken, dat zal slechts gaan lukken bij mensen die ook vanuit een grijs verleden gewend waren te betalen voor een krant.

Dat zijn nogal wat beperkende factoren. Voeg daaraan toe dat er altijd wel één of twee gratis nieuwsplekken zullen blijven (sterker nog, er zullen er voor elke soort nieuwsconsument wel een paar blijven) én het besef dat de consument makkelijker dan menigeen zou willen genoegen neemt met een iets mindere kwaliteit (hoe je die ook wilt omschrijven) en je weet dat alles waarvoor betaald moet worden, per definitie op grote achterstand aan de concurrentiewedstrijd begint.

Kort door de bocht: de nieuwsconsument van vandaag gaat ook morgen niet voor zijn online nieuws betalen. En trouwens, heel eerlijk, die consument heeft natuurlijk toch al nooit voor zijn nieuws betaald. Oók niet als dat nieuws afkomstig was van titels die nu nog in veel gezinnen dagelijks op de mat vallen. Huh? Ze betalen toch voor hun abonnement? Ja, dat klopt. Maar met de opbrengst daarvan kan de uitgever maar net zorgen dat die krant gedrukt wordt en voor 7 uur ‘s morgens bij een gemiddelde abonnee in de bus valt. Die klant betaalt dus grosso modo voor de service van het verpakken en thuis brengen en niet voor al het moois dat die redactie in elkaar heeft weten te timmeren. Daar draaien de adverteerders namelijk voor op. (je zou het natuurlijk ook kunnen omdraaien en zeggen dat de adverteerders het drukken en de bezorging voor hun rekening nemen, maar dat is onder aan de streep lood om oud ijzer). (*)

Anders gezegd: vanuit het perspectief van de nieuwsconsument is het heel logisch dat kwalitatieve informatie rondom actuele thema’s (we noemen het meestal nieuws, maar het gaat natuurlijk ook om de duiding ervan, de opinies erover en alles wat daar verder bij hoort) gratis wordt aangeboden. En al zeker omdat hij voor zijn internetaansluiting (de moderne druk- en bezorgservice) toch al betaalt. Dat de uitgevers daar geen snars wijzer van worden, zal die consument verder een zorg zijn.

(*) Meer details over de toewijzing van kostenposten in een gemiddeld krantenbedrijf in de bijlage van het adviesrapport van de Commissie Brinkman.