Media tussen toen en straks

De eerste mbo’er Journalistiek: uitdaging voor de sector

Posted on | November 25, 2009 | 5 Comments

Dankwoord Alexander Bakker bij diploma uitreiking

Dankwoord Alexander Bakker bij diploma uitreiking

Alexander Bakker mag zich sinds vandaag de allereerste journalist met een mbo-vooropleiding noemen. Hij ontving zijn diploma vanmiddag uit handen van opleidingsmanager Conrad Berghoef van ROC Friese Poort. Een bijzonder moment. Op de eerste plaats natuurlijk voor Alexander, die niet alleen in ijltempo door de opleiding liep, maar daarnaast ook nog eens gewoon werkte (inderdaad als journalist) en allerlei bestuurswerk deed, onder meer voor de nationale jeugdraad.

Maar behalve voor Alexander zelf, was het ook een bijzonder moment voor de opleiding en niet in de laatste plaats ook voor de journalistiek als beroepsgroep. De Friese Poort, vastbesloten om nog veel meer mbo-journalisten af te leveren, straalde van voor- tot achterdeur. Zelf nog volop op zoek naar de juiste richting voor de school, grepen ze het moment met beide handen aan om hun eerste succes eens goed te vieren. En terecht.

Voor de journalistieke sector ligt dat anders. Over de volle breedte wordt, te midden van een al lopend debat over het jaarlijks toenemend aantal studenten in het hbo en aan universiteiten, hardop getwijfeld aan het nut van nóg een school voor de journalistiek. Een debat dat toch al gaande was vanwege de jaar na jaar krimpende arbeidsmarkt.

Ook de beroepsvereniging twijfelt: wat doet zo’n mbo-opleiding uiteindelijk voor de kwaliteit van het vak?  Er is, kortom, behalve bij Alexander Bakker en de Friese Poort, alles behalve gejuich over de mbo-journalisten. Voor de oppervlakkige beschouwer zit daar wat in ook. Meer studenten op een toch al krappe markt, dat is vragen om problemen. Zeker als dat gebeurt via een opleiding die onder meer in een eigen promofilmpje studenten lokt met de belofte dat “de theoretische onderbouwing van het vak” vooral iets is voor het hbo.

Toch zijn er ook kansen, mits de Friese Poort en eventuele andere mbo’s in het land de keuzes durven te maken die nodig zijn. En op die manier afgestudeerden weet af te leveren die van toegevoegde waarde zijn ten opzichte van hun collega’s van het hbo en het wetenschappelijk onderwijs.

Maar waar kan dat dan in zitten?

Een logische basis zou kunnen liggen in een verdeling van zeer theoretisch (universiteiten), via een combinatie van theorie en praktijk (het hbo) naar volledig praktisch (mbo). Wat dat voor universiteit en hbo betekent, kennen we al jaren, maar wat houdt dat in voor het mbo?

Vooropgesteld: ook een mbo-journalist moet over belangrijke gedragsvoorwaarden en vaardigheden beschikken: nieuwsgierig zijn, informatie verzamelen, bronnen aanboren, zorgvuldig zijn, taalgevoel hebben en conclusies kunnen trekken. Dat zijn min of meer dezelfde aspecten als voor de hoger opgeleide collega’s gelden. Maar de invulling kan anders zijn. Waar van een universitair geschoolde en – in iets mindere mate – een hbo’er vooral een onderzoekende rol verwacht mag worden, is het aan de mbo’er om op de eerste plaats recht voor zijn raap te beschrijven wat hij ziet. Het veldwerk, niet de dossiers in maar de straten op.

Daarnaast zou het slim zijn om ook een rigoreuze platformkeuze te maken. Waar het hbo nog vast zit aan de klassieke verdeling tussen radio, tv, krant en tijdschrift, en daar grote delen van het curriculum aan moet wijden, zou het mbo rücksichtlos voor internet moeten kiezen. Dáár liggen de kansen – zeker omdat de arbeidsmarkt meer en meer die kant op gaat. Waar publiceren op internet voor veel klassiek geschoolde journalisten vaak nog als iets minderwaardigs wordt gezien, zou een mbo’er er juist heel veel eer in kunnen leggen. Het internet hoeft daarbij niet slechts als publicatieplatform te dienen, maar zeker ook als werkveld. Social media als hyves, facebook en twitter zijn bij uitstek plekken waar mbo’ers op actief kunnen zijn en waar ze toch al onderdeel zijn van de lopende discussies.

Extreem modern als het gaat om de platforms en klassiek als in het oude handwerk: als het mbo aan die voorwaarden voldoet, kan de journalistiek nog veel plezier beleven aan afgestudeerden als Alexander Bakker.

Category: Journalistiek
Tags: > > > > >

Comments

5 Responses to “De eerste mbo’er Journalistiek: uitdaging voor de sector”

  1. Alexander Pleijter
    November 26th, 2009 @ 10:53

    Ik denk zeker dat een MBO-journalistiek ook zijn waarde heeft en dat er een markt is voor MBO-journalisten. Of die juist voor MBO-ers op internet is te vinden betwijfel ik. In de lokale journalistiek (zoals huis-aan-huisbladen) kunnen zij ook een goede rol vervullen denk ik.

    Voor alle opleidingen journalistiek op alle niveaus lijkt me een stevige oriëntatie op internet logisch in deze tijd.

  2. Sander Spek
    November 26th, 2009 @ 11:58

    Grappig, hoe je “de straten op” linkt aan internetwerk. Veel internetjournalisten komen daar bijna niet meer. :)

    Ik heb een beetje een dubbel gevoel bij je verhaal. In mijn onderzoeksrondje hier in Vlaanderen bleek vooral dat internetjournalisten zich ergeren aan het feit dat het als minderwaardig of opstapje naar de echte journalistiek wordt gezien. Vandaar ook bijvoorbeeld dat de internetjournalisten van De Tijd bewust de straat op worden gestuurd, naar technologie-persconferenties bijvoorbeeld. Om MBO’ers op die stoelen te zetten zou de hele emancipatieslag die internetjournalistiek probeert te maken voor een groot deel teniet doen. Maar misschien is dat ook juist wel wat we willen: de expliciete erkenning dat diepgravende journalistiek door de klassieke media niet op het internet plaatsvindt.

  3. Judith van Praag
    November 27th, 2009 @ 17:53

    @Sander, Goed punt wat betreft Internet publicaties die in het stuk als zijnde tweeds rangs worden betiteld. Gerenomeerde Internet magazines zoals Slate.com of Salon.com worden als gerenomeerd gezien. Van degenen die bijdragen leveren wordt hetzelfde geeist als door de redactie van papieren kwaliteitspublicaties.

    Het zou mooi zijn wanneer z.g. ‘citizen reporters’, die vaak enkel hun eigen mening verkondigen alsof het om een goed gefundamenteerd argument gaat verplicht zouden worden om een MBO-opleiding te volgen voor ze hun gedachten als waarheid mogen loslaten op de wereld ha,ha.

  4. Bart Brouwers
    November 30th, 2009 @ 00:13

    Dank voor jullie zinnige opmerkingen. Het laatste wat ik bedoelde te zeggen is dat internetjournalistiek iets minderwaardigs is. Voorbeelden als Slate en Salon, maar ook HuffPo en True/Slant bewijzen inderdaad dat er heel veel kwaliteit aan een online nieuwsmerk verbonden kan zijn. Ik heb vooral geprobeerd te kijken hoe een mbo-opleiding journalistiek zich zou kunnen profileren tussen de oudere opleidingen. Daarbij heb ik vooral gekeken naar aspecten die voor de journalistiek van belang zijn, maar nu op hbo en universiteit mogelijk wat minder aandacht krijgen, én passen binnen de mogelijkheden van een gemiddelde mbo’er. Qua attitude zou de nadruk kunnen liggen op de bereidheid om iedere Nederlander zijn verhaal te laten vertellen (de straten op dus). En qua platform lijkt het internet me simpelweg de meest voor de hand liggende keuze. Zeker omdat juist daar het gecombineerde aanbod van schrijvende journalistiek, fotografie en camjo-werk, het beste tot zijn recht kan komen. Wie minder goed is in het schrijven van een doorwrocht verhaal, zou als camjo toch nog wel eens heel erg succesvol kunnen worden. Een opleiding op mbo-niveau die dat erkent en stimuleert, levert misschien geen volwaardige journalisten af zoals we dat gewend waren, maar zou desondanks zomaar een aanvulling kunnen zijn op het bestaande aanbod.

  5. Alex Mooyman
    January 5th, 2010 @ 20:38

    Zou een van jullie journalisten het leuk vinden om een stukje te schrijven over mijn Online Videoschildercursus?
    Het is Uniek in Nederland.
    Om te zien waar het over gaat kun je gratis les 1 bekijken op de website.

    vr.gr.

    Alex Mooyman

Leave a Reply