De cultuur van de deadline: lust wordt last

Een deadline is meer dan een journalistiek moment. Het woord vertegenwoordigt een cultuur die gericht is op een proces met een begin- en een eindpunt, op voltooide producten, op perfectie.

Wikipedia:

Een deadline is de tijdslimiet die aan een bepaalde werkzaamheid of een aan een proces is gesteld, of de uiterste datum waarop die werkzaamheid of dat proces moet zijn afgerond. Er wordt ook wel gesproken van fatale datum of fataal tijdstip, en daarmee wordt benadrukt dat er daarna in het geheel niets meer kan worden gedaan.

Veel van de cultuurverschillen tussen de oude mediawereld – die van print en broadcasting – en de nieuwe, kan teruggevoerd worden op de macht van de deadline. De deadline bepaalt het proces, schept orde en geeft taakbewustzijn aan alle deelnemers. Iedereen, van directeur tot stagiair, is doordrongen van de deadline en stemt er zijn werkzaamheden op af. De deadline stroomt door de aderen van alle deelnemers in dit dagelijkse journalistieke proces.

Nog even Wikipedia, nu wat specifieker over de krant:

Een keiharde deadline is de zaktijd van een krant: het tijdstip waarop de krant “zakt”, naar de technische afdeling gaat. Vanaf dat moment kan een journalist in het geheel niets meer aan tekst of opmaak veranderen. Dit kan tot grote spanning en tot fouten leiden. De uitslag van een verkiezing, het op een persconferentie gebrachte standpunt zijn soms in krantenberichten geheel verkeerd weergegeven: het definitieve nieuws was pas na de zaktijd bekend geworden. In het verlangen vooral geen primeur te missen, hebben journalist of redactie een slag geslagen naar wat er “ongetwijfeld” bekend zou worden. Vaak kiezen ze juist; soms worden echter onder druk van de deadline foute inschattingen gemaakt die als legendarische blunders de geschiedenis in gaan.

Kern van deze uitleg is wat mij betreft de zin “Vanaf dat moment kan een journalist in het geheel niets meer aan tekst of opmaak veranderen.” Het besef dat je op moment X niets meer kunt veranderen, zorgt ervoor dat je alles uit de kast haalt om (vlak) vóór dat moment een topprestatie te leveren. Dat streven heeft er dan ook jarenlang voor gezorgd dat krantenmakers juist dan op hun best waren. Maar ook dat ze direct ná moment X konden uitblazen en opnieuw beginnen. Het bier kwam op tafel, de gang naar de kroeg – of het eigen bed – werd ingezet.

Na de deadline begint het leven opnieuw. Iedereen – inclusief de concurrentie – staat weer op nul. De strijd om het beste verhaal kan weer van voor af aan beginnen. Nieuwe kansen, nieuwe prijzen.

Hoe anders is dat in de deadlineloze wereld van het internet. Onlinemensen hebben geen moment X. Dat heeft voor- en nadelen, maar daar gaat het nu even niet om. Het feit dát er geen deadline is betekent dat je op elk moment van de dag (week, maand, enzovoort, hoe dan ook real time) het best haalbare moet publiceren. In veel gevallen zal dat best haalbare minder perfect zijn dan dat wat door de deadlinecultuur wordt gecreëerd. Maar tegelijkertijd heeft het eveneens de mogelijkheid (en daarmee de plicht) zichzelf te blijven ontwikkelen tot iets beters.

Waar een productie in de deadlinecultuur op een gegeven moment “af” is, geldt dat nooit voor een internetproduct. Dat is in veel gevallen bij het eerste levenslicht minder voldragen dan in de oude cultuur wenselijk zou zijn, maar blijft zich vervolgens ontwikkelen tot iets beters. En beters. En beters.

notwrongforlongDat kan echter alleen als de deelnemers in dat deadlineloze proces bereid zijn hun klassieke trots van zich af te gooien en zich open te stellen voor de impulsen die ze van buiten krijgen. “Not wrong for long” stond er een paar jaar terug al – en niet zonder reden – op een van de muren van de online-afdeling van de New York Times. Geparafraseerd: we kunnen het misschien door onze manier van real time opereren af en toe bij het verkeerde eind hebben, maar we zijn bereid om die onvolkomenheden constant te repareren. Kom daar maar eens om bij een gemiddelde krant of tv-journaal, waar verstopt in een uithoekje, bij de gratie gods af en toe een rectificatie van een fout gebleken item kan verschijnen.

Het verschil tussen de cultuur van de deadline en die zonder deadline wordt aardig weergegeven in deze grafiek van Meg Pickard, “head of digital engagement” bij The Guardian. Boven de lijn het min of meer traditionele journalistieke proces, met alle ogen op de deadline en daarna op zijn best nog een ingezonden brief of een followup. Onder de streep ontrolt zich een totaal nieuw proces, mogelijk gemaakt door het interactieve internet.

MegPickardDeadline

Deelname van wat we vroeger ons publiek noemden (want dat is wat er gebeurt aan de onderkant) is echter alleen mogelijk, als het gedrag van de professionals aan de bovenkant verandert. Veel oude vaardigheden blijven van belang, maar er worden nieuwe aan toegevoegd. Zoals deze.

Natuurlijk, nieuwe verdienmodellen zijn belangrijk. Maar de uitdaging van elk klassiek mediabedrijf zit hem er minstens zo zeer in om de alom tegenwoordige deadlinecultuur te laten matchen met een deadlineloze wereld. Voorwaar een opgave.