De religie van het papier

Gastblog, door Joëlla Angenent

Oh nee. De journalistiek zit in een crisis.

Na anderhalf jaar bij een krant te hebben gewerkt ben ik zowel verbijsterd als gefascineerd door het geloof in het papier. Het is bijna een religie. Net zoals Apple fanboys zich zaterdag in lange rijen aan de nieuwe Apple Store in Amsterdam vergaapten, houden veel journalisten van het knisperen van een krantje. De vette koppen, de mooie foto’s en natuurlijk je naam gedrukt onder je artikel. Dat geeft je, mij ook, dat geef ik eerlijk toe, het gevoel dat je bestaat. Dat je werk van de dag ervoor niet voor niets is geweest en echt betekenis heeft gehad. Wie schrijft, die blijft.

Maar ja, het is crisis in de dagbladjournalistiek. Jongeren en twintigers lezen al jaren geen krant meer, de rest zegt op en alleen de ouderen blijven trouw abonnee. Nieuwswebsites en apps worden steeds populairder en belangrijker. Dat riedeltje kent iedereen inmiddels wel. Op 27 februari was ik nog bij een debat over regionale journalistiek in Utrecht waar alle problemen nog eens uiteen werden gezet. En nog eens, en nog eens.

Maar een alternatief voor papier is onbespreekbaar. Heiligschennis bijna. Sommigen luisteren, knikken geïnteresseerd en steken hun kop weer in het zand. Anderen halen de oudjes erbij die echt niet met een computer overweg kunnen, laat staan een tablet. Maar de meest extreme reactie was zoiets als dit: “Een krant die je alleen online, op de tablet of op de telefoon kunt bekijken en dus niet op papier? Dat kan echt niet. Hoe kun je dat zeggen terwijl je bij een krant werkt!?”

Ja, hoe kan ik dat in hemelsnaam zeggen? Voor mij hangt papier namelijk niet samen met een goed nieuwsartikel, een goede achtergrond of een goed interview. Het gaat erom wat ik heb geschreven en niet waar dat staat. Nieuws dat online staat wordt vaak gezien als kwalitatief slecht en vluchtig. Maar dat heb je toch zelf in de hand? Je kan er toch voor kiezen om iets pas online te zetten of in een app te verwerken wanneer alles is gecheckt en je tevreden bent over het stuk? Kortom: wanneer je het ook in de krant zou zetten. Een leuk voordeel is dat de krant pas de volgende ochtend op de deurmat valt en de online versie meteen beschikbaar is wanneer het artikel af is.

Kunnen dagbladjournalisten zich ooit losweken van het papier? Die discussie werd ook weer flink op scherp gezet naar aanleiding van het artikel ‘Zullen we de papieren krant afschaffen?’ van Geert-Jan Bogaerts op journalistenwebsite De Nieuwe Reporter. Commentaar: nee, adverteerders willen dat niet, nee, ICT kost ook heel veel geld, nee, dat moet je in fases doen etc. etc. Wat mij betreft klinkt het allemaal een beetje als smoesjes.

Maar, het is natuurlijk ook ontzettend mens-eigen om nostalgisch vast te houden aan het verleden en een beetje bang te zijn voor de veranderingen van de toekomst.

Deze blogpost verscheen eerder op het persoonlijke weblog van Joëlla Angenent