Echte journalist wacht niet op baan

grafiek uit het onderzoek

Ale er één les te trekken is uit het anderhalf jaar durende onderzoek Ryan Claus, dan is het wel deze: wie journalistieke ambities heeft maar niet elke minuut van de dag bezig is met de verwezenlijking daarvan, kan beter iets anders zoeken. Claus: “Voor, tijdens en na de opleiding motivatie en ambitie tonen kan belangrijker zijn dan het behalen van het diploma zelf. Te veel interesses zonder een duidelijke passie, een te grote mate van volgzaamheid en het uitblijven van eigen ideeën en originele inbreng zijn absolute dooddoeners.”

Volgens Claus hebben nieuwsgierige en sociaal sterke journalisten met een specialisatie en een degelijk netwerk uiteindelijk de grootste kans op betaald werk. Claus studeerde onlangs af aan de Hogeschool van Amsterdam (Media, Informatie en Communicatie) op een onderzoek naar de kans van startende journalisten op de arbeidsmarkt.  Hij sprak en enquêteerde zo’n tweehonderd hoofdredacteuren, redactiechefs, managers, eindredacteuren en andere leidinggevende personen uit de Nederlandse journalistiek.

Het diploma blijkt slechts beperkte waarde te hebben, zo ontdekte Claus. “Uit de antwoorden van de vragenlijst bleek slechts 40% van alle werkzame journalisten in Nederland over een journalistiek diploma te beschikken.” De geïnterviewde hoofdredacteuren bleken meer interesse te hebben in nieuwsgierigheid, een sociale persoonlijkheid en een hoge mate van zelfstandigheid dan in een diploma. “Zaken die jouw docent Schrijfvaardigheid of Radiojournalistiek je helaas niet bij kan brengen.”

Zeventien van de achttien hoofdredacteuren gaven tijdens de interviews aan een voorkeur te hebben voor de specialist: liever veel weten van één onderwerp, dan een beetje weten van veel. Claus: “Het is niet voor iedereen voordelig, maar werkgevers associëren specialisme nu eenmaal met passie en goede kennis van zaken, terwijl de bredere generalist te snel zou neigen naar iemand met ‘te veel’ interesses en daarbij behorende geringe kennis van zaken.”

Liefst 77% van alle werkgevers ziet een afgestudeerde student graag aankloppen met op z’n minst enige werkervaring, zo blijkt uit de cijfers van Claus’ enquête. “Gelukkig is er nog de stage. De voorbereidende praktijkervaring die op alle journalistieke opleidingen wordt toegepast in het derde of vierde jaar van de studie, staat zeer hoog aangeschreven bij onze werkgevers. Maar het is eigenlijk niet genoeg. Zonder praktische ervaring direct aan de slag kunnen na je opleiding gaat steeds sneller richting een utopie. Er wordt als toekomstig journalist nou eenmaal van je verwacht dat je zelfstandigheid en motivatie toont; zelf laten zien en bewijzen wat je kan. Het is geen toeval dat deze twee termen onder de meest genoemde vallen bij de enquêtevraag welke kenmerken het belangrijkst zijn voor de mensen die van een journalistieke carrière dromen. Aan de slag dus.”