Goed nieuws: 90% van de innovatie-aanvragen komt van nieuwkomers

Van de site van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek:

Voor de vernieuwde Innovatieregeling van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek is een recordaantal aanvragen ingediend. Onder de 144 ingediende aanvragen zijn opvallend veel ideeën met betrekking tot burgerjournalistiek. Het slinkende vertrouwen in de journalistiek, maar ook nepnieuws en de filterbubbel worden veelal als belangrijkste motivatie voor aanvragen aangeduid. Daarnaast blijven onafhankelijke platforms, tools en podcasts het goed doen. Ongeveer 90 procent van de aanvragen is afkomstig van start-ups: 10 procent werd ingediend door gevestigde mediapartijen.

Het zou natuurlijk kunnen zijn dat de gevestigde bedrijven gewoon geen subsidie nodig hebben voor hun innovaties (zeker nu het maximumbedrag is verminderd, zou dat het geval kunnen zijn), maar zelfs dan is dit een teken.

Het is op de eerste plaats een teken dat er nog volop creativiteit en ambitie is om de journalistiek te vernieuwen.

Maar het is ook een teken dat we die vernieuwing zeker ook moeten zoeken bij partijen die geen sterke wortels in de (traditionele) journalistiek hebben.

Beide signalen zijn goed nieuws. Maar eigenlijk is het ook logisch, want in tijden van verwarring en disruptie – in welke sector dan ook – hebben nieuwkomers het altijd makkelijker dan gevestigde partijen. Toch moet het maar gebeuren, en dat is het derde positieve teken: de journalistiek doet er blijkbaar nog zozeer toe, dat 144 initiatiefnemers zich gemeld hebben met een idee om de werking ervan te verbeteren.

Er zijn twee belangrijke redenen waarom er – ondanks alle moeite die het kost om in een online wereld lonende verdienmodellen te vinden – reden is voor optimisme in de journalistiek. De eerste wordt andermaal aangetoond door de 144 aanvragen: de maatschappelijke behoefte aan een onafhankelijk en betrouwbaar baken voor duiding en verificatie van feiten. De tweede zit vooral in technologie: dankzij ontwikkelingen als blockchain, Artificial Intelligence, Virtual en Augmented Reality en robots, kan de journalistiek stappen zetten die voorheen niet mogelijk waren. Elk van de “essential 8” die PWC noemde in zijn Outlook 2020 is daarbij even interessant. In mijn oratie (september 2016) ging ik daar nog wat verder op in.

Er is, kortom, alle reden tot optimisme.

Maar er is ook veel werk aan de winkel, zowel voor de gevestigde partijen als voor de nieuwkomers. Want dat “betrouwbare baken” komt er pas echt als de journalistieke essentie wordt verbonden aan de technieken die ons leven de komende jaren gaan bepalen. De essential 8 zijn daarvoor niet uitputtend, maar wel een mooie start.