Toch had Schindler voor de zaal met overwegend oude, printgeoriënteerde mediamensen, wel een paar prikkelende stellingen, met name gericht aan de mensen Google verwijten dat het hun boterham afpakt. Zoals met de aggregatiedienst Google News. “Is het niet zo dat de krantenuitgevers de eieren produceren, maar dat Google de omelet opeet”, wilde iemand weten.

Nee, zei Schindler, vast niet voor de eerste keer. “Dat is gebaseerd op een verkeerd begrip van de situatie.”

I do not believe at all we are eating your omelette in any way. Google sends four billion people a month to our partners. This is of significant value. We’re paying out 1.7 billion dollars a quarter to our partners.

For years Google has had a close relationship with publishers and we then later we went on to buy companies to develop products to help publishers monetise better. We helped support them through a transition process. This process was not triggered or really accelerated by Google. There is a fundamental misunderstanding that what we are seeing today was caused by Google. It was a consumer trend.

Part of the challenge is coming from technology and this is also being faced by Google, sometimes people think we are immune to it but they are wrong. The path for us is that we should play the role of a technology partner, we should support the newspaper industry in developing platforms that help them to be successful based on those technology and consumer trends we are seeing.

(citaat overgenomen van journalism.co.uk)

Google heeft het beste voor met de uitgevers, er gaat geen gelegenheid voorbij zonder dat dat benadrukt wordt. Maar heeft Google zelf dan geen concurrenten, wilde iemand uit de zaal nog weten. Facebook? Apple? Schindler, na enig nadenken: “de enige concurrent voor ons is de eerstvolgende startup. Misschien. Anders gezegd: wij zitten nu niemand in de weg en niemand zit ons in de weg. ”

Google, volgens Schindler momenteel een “mobile-first-company“, volgt de online trends zeer scherp. Naast mobiel zitten die volgens Schindler vooral in connectivity, het altijd gelinkt zijn aan het web en aan elkaar, in datajournalistiek en in “rijkere” media. Als voorbeeld daarvan gebruikte Schindler niet alleen het succes van YouTube, maar ook de game-industrie, die wat hem betreft de standaard heeft gezegd. Dat maar drie mensen in de zaal hun hand opstaken op zijn vraag wie er wel eens World of Warcraft speelde, noemde hij verontrustend.

Eén trend hield hij voor het laatst in zijn achterzak. Als uitsmijter en om nogmaals te benadrukken dat Google een betere wereld voor iedereen voor ogen heeft. “Ik weet niet wanneer het allemaal perfect zal werken, maar we staan aan de vooravond van een revolutie op het gebied van taal. Stel je een wereld voor waarin iemand uit Duitsland belt met iemand uit Japan en ze kunnen gewoon in hun eigen taal met elkaar spreken. De techniek zorgt ervoor dat in real time alles wordt vertaald in de taal van je gesprekspartner. We zijn heel dicht bij dit soort oplossingen en ze gaan ervoor zorgen dat de wereld open ligt voor iedereen. Een lokale niche markt wordt in één klap een wereldtoneel. Het klinkt misschien nog ver weg, maar mis deze trend niet!”

Ik vermoed dat het laatste het geval is. Plasterk schrijft dat hij veel van de adviezen van Brinkman heeft overgenomen en dat is ook zo. Maar tegelijkertijd heeft hij er ook enkele duidelijk terzijde geschoven en van de rest heeft hij de scherpe kantjes afgehaald. Geen toeval natuurlijk, want onze mediaminister wil ze de komende maanden zo ongeschonden mogelijk door een politiek proces loodsen. De realist in mij zegt dat dat verstandig is. Om in elk geval nog íets gedaan te krijgen ter versterking van de journalistiek in Nederland. Maar diezelfde realist weet ook dat het bij lange na niet voldoende zal zijn.

Let wel, Plasterk trekt een groot aantal zinnige conclusies en doet enkele aanbevelingen waar weinig tegen in te brengen valt. Zo stelt hij vast dat de overheid weliswaar op afstand moet blijven, maar kan helpen via wet- en regelgeving die ondernemerschap bevordert, door het stimuleren van zelfregulering en met tijdelijke financiële steun. Ook bevestigt hij het belang van samenwerking, bijvoorbeeld tussen omroep en pers. Helaas staan daar staan ook een paar minder verstandige aanbevelingen tegenover. Het voornemen om de tijdelijke wet mediaconcentraties toch te verlengen is er daar eentje van. De wet is van een andere tijd, houdt geen rekening met het digitale speelveld en is daarom een onding geworden.

Bovendien laat Plasterk hier en daar het mes echt in het varken steken, door helemaal geen besluit te nemen of een besluit zo in te kleden dat het nauwelijks uit te voeren is. Denk daarbij vooral aan het zogenaamd vrijgeven van de omroepgegevens “tegen een redelijke vergoeding”. Daar schiet je dus geen meter mee op. Of aan het dossier van de gezamenlijke distributie van kranten. Geen enkele druk op de uitgevers om daar nu eindelijk eens uit te komen.

Ook staan er een paar inconsequenties in de nota van Plasterk. Zo schrijft hij dat het eventueel omvallen van ANP en GPD “diepe gaten in de journalistieke infrastructuur” zou slaan, maar honoreert tegelijkertijd een nieuw cultureel persbureau met een startsubsidie, omdat het dagbladen in staat stelt op maat in te kopen “in plaats van veel te betalen voor een breed pakket aan diensten waarvan de helft misschien overbodig is.” Dat is zuigen en blazen tegelijk; het lijkt me echt een misser.

In dezelfde categorie, maar tegelijk ronduit hilarisch en verder zonder al te veel consequenties, is de opmerking die een in omzet relatief kleine Nederlandse nieuwssite gelijk stelt aan het allergrootste mediabedrijf ter wereld. “Op internet zijn er grootverdieners als nu.nl en Google”, lezen we. Tsja, je zou bijna gaan denken dat het ministerie onvoldoende zicht heeft op wat zich momenteel in de wereld van de digitale media afspeelt.

En met die constatering kom ik vanzelf op de wat mij betreft ernstigste omissie in Plasterks verhaal: de grove onderschatting van de krachten die nu buiten de gevestigde, op dagbladen georiënteerde mediaconcerns ontstaan. En daarmee van de mate waarin digitale zolderkamer-initiatieven de journalistiek zelf op een hoger plan kunnen tillen. Letterlijk zegt Plasterk dat hij met zijn beleidsreactie “de printmedia wil helpen orde op zaken te stellen.” Dat is, zelfs als je vaststelt hoe belangrijk de dagbladen de afgelopen decennia waren én beseft dat ze nu echt een probleem hebben waar de maatschappij last van heeft, een onverstandige inperking van het speelveld. Sterker nog, hiermee zou hij uiteindelijk de journalistiek – waar het toch allemaal om begonnen was – ongewild extra schade kunnen berokkenen. Als de journalistiek immers érgens behoefte aan heeft, is het een koppeling van oude kwaliteiten aan nieuwe mogelijkheden. Hoe sterker de online journalistiek wordt, des te kansrijker dat traject. Het had de minister gesierd als hij wat meer aandacht had gegeven aan wat zich de afgelopen tien jaar in de wereld van de digitale journalistiek heeft afgespeeld en voor de kansen die daar nog liggen.

Zo is het is doodzonde dat hij de regeling voor jonge journalisten tegen het advies van de commissie Brinkman in nadrukkelijk beperkt tot de kranten en opiniebladen. Hier lag een kans voor open doel om verandering aan te brengen in Plasterks eigen constatering dat internetmedia nog wel wat extra journalistieke kracht kunnen gebruiken. Hij laat hem onbenut en dat is moeilijk te begrijpen.

Tot slot de innovaties. Ja, er is 8 miljoen beschikbaar en ja, daar gaan vast een paar heel mooie vernieuwingen uit voortkomen. Dat is goed voor de bedenkers ervan en uitstekend voor de nieuwssector. Maar het is minder dan een druppel op een gloeiende plaat. Onder aan de streep blijft het dan ook vooral aankomen op gezond ondernemerschap uit de sector zelf. Wie vooruit wil, wie brood blijft zien in een onafhankelijke journalistieke informatievoorziening, is vooral op zichzelf aangewezen om daar een verdienmodel aan te hangen. Wat dat betreft is enige nuchterheid op zijn plaats. De oude en de nieuwe wereld staan, ondanks de inspanningen van de commissie Brinkman en Plasterks getoonde voorkeuren, nog steeds op exact dezelfde positie: klaar voor de start.

(deze blogpost is ook verschenen op Villamedia)

Op DeJournalist.nl leggen de samenstellers van de bundel, Kees Buijs en Bert Ummelen, uit dat het van groot belang is dat journalisten hun eigenwaarde, hun trots hervinden. In die zin sluiten ze enigszins aan bij de oproep die Telegraaf-hoofdredacteur Sjuul Paradijs vorige week deed in Leiden. Mooie woorden en nog mooiere bedoelingen. Maar zonder te willen suggereren dat Paradijs, Buijs of Ummelen het daarbij laten, ben ik ervan overtuigd dat de werkelijke redding heel ergens anders te halen valt. Als één van de auteurs van “Journalistiek in Diskrediet” probeer ik toe te lichten waar dan wel. Vandaag op Dode Bomen alvast een passage uit dat hoofdstuk.

De oude krantenbedrijven hebben eeuwenlang kunnen bepalen wat belangrijk was en wat niet. Burgers die aan het maatschappelijk debat wilden deelnemen, konden niet om hun producten heen. Maar de nieuwe tijden dicteren inmiddels een andere werkelijkheid: noch voor het laatste nieuws, noch voor de duiding ervan, noch voor de bredere geestelijke verrijking, noch voor de sociale binding is een krant nog echt nodig.

Het goede nieuws is dat de democratie er – ondanks de niet te onderschatten waarde van de journalistiek zoals die in het laatste kwart van de vorige eeuw via de kranten is gegroeid – niet slechter van hoeft te worden. Wie er voor open staat, ziet vergezichten met volledig open netwerken waar journalistieke informatie door eenlingen en organisaties wordt gedeeld en verrijkt. Via blogs, open docs, microblogs, wiki’s, noem maar op. Maar ook langs nog nieuwere kanalen, die gebruik maken van zowel de openbare ruimte als de privé-omgeving. Wat nu nog als overdrijving geldt (”als het belangrijk genoeg is, komt het nieuws wel naar mij toe”) is straks de regel: mede dankzij het semantische web is, voor ieder die dat wil, op elk moment precies die informatie beschikbaar die bij hem past.

Dat betekent wel dat er minder te bespreken valt aan de keukentafel of in de koffiehoek op het werk. We hebben immers allemaal onze eigen netwerkjes, die constant fluctueren en hoogstens deels met elkaar overlappen. Dáár vinden we ons debat, onze koffiehoek en daar ook kunnen we de geboden informatie gezamenlijk naar een hoger plan tillen. Het gesprek van de dag – vroeger een opvallend tv-programma dat iedereen gezien had of een opvallend samenbindend nieuwsfeit – krijgt een ander karakter en wordt gevormd door duizenden verschillende en vaak tegengestelde geluiden en meningen.

Serendipiteit – het vinden van iets onverwachts en bruikbaars terwijl je op zoek bent naar iets totaal anders – was voor kranten jarenlang een unieke waarde. Maar het is de vraag of de schijn van een totaalpakket voor de gemiddelde krantenlezer ook zo aantrekkelijk was geweest als die eerder een alternatief had gehad. Hoe dat ook zij, dat pakket doorgaat een onontkoombare ontbundeling. Thematisch, geografisch, of qua vorm, op alle mogelijke manieren ontstaan brokstukken die nooit “af” zijn zoals ze dat vroeger waren, altijd in ontwikkeling en daarmee super-actueel. De journalistieke arbeid die eraan ten grondslag ligt is gebaseerd op de transparante kennis en vaardigheden van velen; consumenten en producenten zijn in elkaar verenigd en controleren elkaar tot op het bot.

Ja, het zal een chaos zijn, zeker voor de generatie die gewend was aan de orde van haar vertrouwde dagblad. Maar we gaan er onze weg weer in vinden. Dankzij een nieuwe generatie google-achtigen en dankzij sterke journalistieke ankers, de professionals die erin slagen uit hun journalistieke ivoren toren te stappen en samen met de “amateurs” aan de slag te gaan in het gedemocratiseerde speelveld.

Het is in dit verband verstandig om heel goed te kijken naar wat er aan die extreem omvangrijke, vrije stroom van informatie ten grondslag ligt. Wat zijn de drijfveren die ervoor zorgen dat relevante, originele content direct wordt doorgesluisd naar andere gebruikers? We zien commerciële, journalistieke en sociale aanleidingen, al naar gelang het eerste doel is om er geld mee te verdienen, relevantie te benadrukken of er met vrienden over te discussiëren. Al die aspecten komen van pas in het nieuwe journalistieke speelveld. Want hoe divers ook de drijfveren en beoogde doelen, het resultaat draagt in alle gevallen bij aan grotere, meer gelaagde en breder gedeelde kennis. Dat is winst. En dus zal er de komende tijd veel energie moeten opgaan aan het ook zelf gebruik gaan maken van die commerciële, journalistieke en sociale processen, in plaats van erover te klagen dat anderen dat (om jou heen of erger nog, met jouw content) gaan doen.

Journalisten en klassieke nieuwsorganisaties die inzien dat hun toegevoegde waarde is afgenomen, zullen zich in eerste instantie misschien slachtoffers voelen van de internettijd. Maar wie verder wil kijken, moet kunnen inzien dat er nieuwe waarde gecreëerd moet worden om bestaansrecht te houden. De hoogte van die waarde ligt in de mate waarin journalisten erin slagen de nieuwe sociale patronen van hun publiek in lijn te brengen met de communicatiebehoeften van partijen die daarop willen meeliften. Dat betekent dat een goede journalist zich nog steeds kan onderscheiden (en daarmee zijn individuele waarde kan bepalen) door het creëren van unieke en relevante brokken informatie, alleen zal hij zich veel meer rekenschap moet geven van de plek die hij daarbij wil innemen in de hele keten die het sociale speelveld bepaalt. De klassieke wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe, krijgen ernstige concurrentie van: via wie verzameld, met wie gecreëerd, voor wie gemaakt, door wie betaald en hoe verder verbeterd. De krant als dagelijks eindproduct heeft zijn langste tijd gehad; de conversatie – waarbij de journalist een slimme positie tussen ontelbare zenders en ontvangers heeft ingenomen – is de kern van het nieuwe businessmodel.

Met Fast Flip is – in plaats van de kop en de eerste regels van een artikel – de betreffende webpagina zelf direct zichtbaar. Dat zou het, volgens Google, makkelijker moeten maken tussen de pagina’s te ’bladeren’. Vooralsnog is de service alleen via de Amerikaanse versie van Google Labs bereikbaar en bevat ze slechts Engelstalige inhoud. Google wil daarmee eerst uitgebreid gaan testen, voordat een uitrol naar Europa wordt overwogen. Behalve op vaste werkplekken is Fast Flip ook op de mobiele platforms van iPhone en Android te bekijken.

Google-woordvoerder Josh Cohen denkt dat gebruikers met Fast Flip veel makkelijker nieuwe informatie kunnen ontdekken en online kunnen lezen. „Fast Flip combineert het beste van online en print. Het geeft je de mogelijkheid door artikelen te bladeren zoals je dat ook in een fysiek tijdschrift doet. Maar het heeft de voordelen van online omdat je keuzes kunt maken op verschillende niveaus: soorten artikelen, alle artikelen van één merk, of op basis van meer specifieke zoekvragen. Dat kan een gewoon tijdschrift natuurlijk niet.”

Google voert momenteel zowel in de VS als in Europa een verbeten strijd met krantenuitgevers. Kern van het probleem, aldus de uitgevers, is dat Google News hun informatie verzamelt en een link daarvan opnieuw verspreidt, als ware het een nieuwe uitgave. Volgens de uitgevers parasiteert Google daarmee op de energie die uitgevers met hun vaak dure redacties steken in het creëren van originele content. Google daarentegen zegt dat het de internetgebruikers slechts helpt om iets te vinden waarnaar ze zoeken. Bovendien profiteren de uitgevers volgens Google mee door de grote toename van het bezoek aan hun websites die Google News hen oplevert.

Volgens Cohen zijn enkele grote Amerikaanse uitgevers nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van Google Fast Flip. Enkele tientallen merken, waaronder Newsweek, de Washington Post en de New York Times doen in elk geval mee. Ook Google News ontwikkelaar Krishna Bharat heeft hoge verwachtingen. „De uitgeverswereld kent veel uitdagingen en er is geen ei van Columbus. Maar wij zijn ervan overtuigd dat als we lezers aanzetten méér te gaan lezen, dat een deel van de oplossing kan vormen.”

Cohen ontkent dat Fast Flip een poging is om de uitgevers te vriend te houden. „Onze motivatie ligt puur en alleen in het vinden van nieuwe, betere manieren om informatie online te consumeren. Er is nog veel ruimte voor innovatie op dat vlak en wij zijn daar intensief mee bezig.”

De uitgevers krijgen, net als bij sommige andere Google-activiteiten, een deel van de advertentie-inkomsten die via Fast Flip binnenkomen. Recent is er ook contact geweest tussen de grote Amerikaanse uitgevers en Google over een manier om centraal, via Google, geld te vragen voor online aangeboden nieuws van de grote klassieke uitgevers. Cohen zegt dat er geen verband is tussen beide initiatieven. „Het enige is dat beide ontwikkelingen de uitgevers kunnen helpen, maar ze staan verder helemaal los van elkaar.”

Zelfs als Google zegt dat Fast Flip in samenwerking met grote uitgeverijen als New York Times en Washington Post is ontwikkeld, zullen sommigen niet blij worden van wat ze zien. Want hoe dan ook wordt er weer wat meer originele inhoud via Google verspreid: eerst een kop en een paar regels tekst, nu een screenshot van een pagina met soms zelfs leesbare artikelen daarop. Afhankelijk van hoe web-savvy een uitgever wil zijn, zal deze daarover ofwel heel boos worden, ofwel direct de ontwerpafdeling een nieuw, op Fast Flip gebaseerde layout laten ontwerpen. Maar hoe dan ook is het wederom Google die de koers bepaalt en moeten de uitgevers reageren – net nu de sector zo op zoek is naar een eigen beslissende stap vooruit.

Geboren na 1980? Dan is de kans groot dat je een actief lid bent van de Generatie Gratis. Chris Anderson is ervan overtuigd dat dit geen generatie is die alle gevoel voor waarde heeft verloren, maar in tegenstelling tot de generatie voor hen heeft ze wel de digitale economie in de genen zitten. Hetgeen betekent dat ze – net als hun ouders – het pikken van een appel uit een groentenwinkel als een diefstal beschouwen, maar – in tegenstelling tot hen – geen enkel moreel bezwaar hebben tegen het downloaden van allerlei digitaal materiaal waar ze niet voor wensen te betalen.

Ze vragen zich zelfs niet af of dit gedrag legaal is of niet. Generatie Gratis heeft een broertje dood aan registratiebarrières, auteursrechtbeperkingen en inhoud waar niks mee gedaan kan worden, zegt Anderson. En ze zullen zeker niet gaan betalen voor iets dat zonder kosten – zij het voor zichzelf, zij het voor de aanbieder – gekopieerd kan worden.

Als dit waar is (en als ik naar mijn zoon van 20 kijk, lijkt het daar wel op), dan staat Rupert Murdoch op het punt om de problemen die hij in print heeft rechtsreeks naar zijn online platforms te kopiëren. Zijn recente besluit om geld te gaan vragen voor het merendeel van zijn nieuwswebsites zal hem vrijwel zeker beroven van het jongere deel van zijn publiek – precies dat deel dus dat hij bij zijn kranten al verloren heeft. Dat hij daarbij in goed gezelschap is, omdat de meeste uitgevers op dit moment stappen in dezelfde richting overwegen, mag niet meer dan een schrale troost zijn. Het zal onder aan de streep niets veranderen: de regels en gebruiken van de oude wereld kunnen niet ongestraft richting nieuwe platforms verplaatst worden.

De afgelopen dagen hebben we op dodebomen.nl gekeken naar zeven specifieke thema’s rond het Gratis bedrijfsmodel en deze gerelateerd aan de nieuwsindustrie. Die exercitie heeft duidelijk gemaakt dat volgens Andersons wetten de situatie voor de krantenuitgevers niet erg rooskleurig is.

Maar ja, Anderson kan er natuurlijk volledig naast zitten, zoals sommige recensenten al hebben aangegeven. En inderdaad, Generatie Gratis kan een idée fixe zijn van hem; misschien zijn jongeren – al dan niet gedwongen door strengere wetgeving – uiteindelijk zeer bereid te betalen voor hun gekopieerde films, muziek en nieuwsitems. Professionele journalisten en uitgevers die al decennia lang in de krantenbusiness zitten, kunnen in theorie hun oude gezag en status gewoon terugveroveren. Google en consorten zouden zich vrijwillig kunnen terugtrekken en auteursrechtpiraten zouden allemaal in de cel kunnen belanden.

Maar ik verwacht dat dat allemaal niet gaat gebeuren. Daarvoor staan er te veel seinen op rood voor de vertegenwoordigers van de oude nieuwssector. En om heel eerlijk te zijn hadden we voor die conclusie ook geen Chris Anderson nodig.

Chris Anderson beschrijft in Free vrij gedetailleerd hoe de platenindustrie midden vorige eeuw haar strijd met de radiostations verloor.  Volgens hem probeerde de American Society of Composers, Authors and Publishers (ASCAP) eerst om royalties van 5 procent op alle reclame-inkomsten van het radiostation te claimen, verbood vervolgens het uitzenden van op plaat gezette muziek om tenslotte te verzanden in de ene rechtzaak na de andere.

En alles tevergeefs. Ironisch genoeg bleken de artiesten – voor wie de ASCAP dit alles toch aan het doen was - er helemaal niet slechter van te worden. Integendeel. Juist omdat hun muziek werd uitgezonden, kregen ze een geweldig marketinginstrument gratis en voor niks in de schoot geworpen. Het netto resultaat: hun inkomsten uit platenverkoop en concerten namen flink toe.

Dus ondanks ASCAPs vrees en een stroom van dreigementen werd de muziekindustrie alles behalve ondermijnd door de radio. Het nieuwe medium hielp de industrie juist verder op weg. Tegenwoordig is de muziekindustrie verder aan het experimenteren met gratis modellen. Zo wijst Anderson er op dat een band als Radiohead twee jaar geleden gemiddeld 6 dollar per album ontving voor de gratis aangeboden cd In Rainbows. Fans konden de muziek downloaden en een zelf gekozen bedrag (of niets dus) overmaken aan de band. Ze deden dat massaal. Daar bovenop scoorde Radiohead beter dan ooit met hun concerttour, met een premium cd-box en met het album zelf, dat na enige tijd ook gewoon als cd te verkrijgen was.

Nu is Radiohead geen gemiddelde band (heb ik ook met eigen ogen kunnen constateren toen ze vorig jaar in het Westerpark optraden) en zal dit model niet voor iedere beginnende groep muzikanten zijn weggelegd. Maar toch: soms kan gratis wel degelijk een hoop waard zijn.

Is de situatie in de nieuwsindustrie vergelijkbaar met die in de muziekbranche? En zo ja, hoe slim zou het dan zijn voor organisaties als de World Association of Newspapers (WAN/IFRA), het American Press Institute (API) of onze eigen NDP om anders te handelen dan ASCAP destijds deed? Of is het tegendeel waar en heeft True/Slant-blogger Jamie Malanowski gelijk als hij juist pleit voor veel strengere wetgeving om de contentpiraten en aggregatieprofiteurs de loef af te steken?

Er zijn  in elk geval enkele opvallende overeenkomsten tussen beide sectoren. En als je “radio” vervangt door de nieuwsaggregatiediensten op internet (aangevoerd door Google News), dan wordt de gelijkenis plots heel helder. WAN/IFRA, API, NDP en de meeste andere uitgeversorganisaties in de westerse wereld hebben recent allemaal juist die dingen gedaan (of in elk geval geprobeerd) die de ASCAP helemaal niets opleverden.  Ze willen geld voor de artikelen van hun leden op Google News, ze willen Google verbieden hun content te gebruiken en ze willen Google vervolgen.

Tsja.

Volgens Malanowski (die daarvoor New York Times en Washington Post citeert) is dat precies wat de grote uitgevers ook moeten doen: “It’s time the freeloaders started paying. It’s time the thieves were run out of town.” Ik geloof er eerlijk gezegd helemaal niks van. Natuurlijk zijn er dieven in de stad, maar de meeste aggregatiediensten houden zich keurig aan de wet. Uitgevers zouden met dit gegeven moeten leren leven. Ze doen er dan ook beter aan om verder na te denken over manieren om juist goed gebruik te maken van Google en de rest. Om hun kracht niet te criminaliseren maar in te zetten als een gratis marketingmiddel dat prima past in hun eigen zoektocht naar nieuw verkeer en extra geld. Precies zoals muzikanten uiteindelijk hebben geleerd de kracht van radio aan te wenden voor hun eigen succes en zoals ook zij nu datzelfde met internet moeten doen.

Morgen een blik op Chris Andersons visie op piraterij en de consequenties daarvan voor de nieuwsindustrie.

Deze serie verscheen eerder op True/Slant.

Deze serie stond eerder op True/Slant.

Vooropgesteld: Chris Anderson focuste natuurlijk niet exclusief op de nieuwsindustrie. Maar hij gaf haar wel de nodige aandacht en los daarvan, veel van wat hij zegt is er op van toepassing. We kijken de komende dagen naar de volgende thema’s:

- lessen uit de muziekindustrie
- piraterij
- micropayments
- de zorgen van Google
- professionals en amateurs op het journalistieke speelveld
- generatie Gratis

Maar we beginnen met het algemene bedrijfsmodel dat Anderson – hij geeft het zelf toe – heeft gejat van Limor Fried en Philip Torrone van Adafruit Industries. Het model bestaat uit vier stappen die, mits goed toegepast, succes kunnen brengen met Gratis.

1.bouw een gemeenschap (community) rondom gratis informatie en advies en richt je op één specifiek thema
2.laat de gemeenschap meebouwen en bied in ruil het ‘ruwe resultaat’ gratis aan
3.bied voor de mensen met meer geld dan tijd, vaardigheid of risicotolerantie, een gepolijste variant aan en laat daar dik voor betalen.
4.doe dit steeds opnieuw, waarbij een marge van zo’n 40% moet zorgen voor méér dan de dekking van de overige kosten.

AdaFruit ontwerpt en verkoopt electronica. Volgens Anderson vormden bovenstaande vier stappen de sleutel tot het succes van AdaFruit. Net zoals dat gold voor Anderson’s eigen bedrijf DIY Drones, beweert hij. Maar zou het ook kunnen werken voor pakweg de Volkskrant of de Telegraaf?

Natuurlijk, de Volkskrant en de Telegraaf hebben (net als de meeste andere belangrijke kranten) een grote gemeenschap achter zich – de abonnees. Maar die gemeenschap is alles behalve gericht op één specifiek thema, kranten zijn over het algemeen nog zeer divers van aard. Erger nog, de immense loyaliteit van deze gemeenschap wordt slechts mondjesmaat ingezet om de kwaliteit van het bestaande product verder te verbeteren.

En toch is er een vertaling van AdaFruits vier stappen mogelijk:

1.bouw een (online) gemeenschap rondom gratis, betrouwbare en nuttige informatie en richt je daarbij op nieuwsgerelateerde thema’s
2.verbeter, met de hulp van je gemeenschap, de inhoud en ontwerp bijpassende producten die de mensen graag willen hebben (zoals een krant of tijdschrift) en bied in ruil het ‘ruwe resultaat’ gratis aan
3.bied voor de mensen met meer geld dan tijd, vaardigheid of risicotolerantie, de gepolijste variant aan (de krant, het tijdschrift, de uitgebreide site) en laat daar dik voor betalen.
4.doe dit steeds opnieuw, waarbij een marge van zo’n 40% moet zorgen voor méér dan de dekking van de overige kosten.

Toegegeven: het is een ruwe diamant, er is nog veel schaafwerk nodig, maar als concept lijkt het toch zo gek nog niet. Zoals altijd is het voor nieuwkomers veel makkelijker om zo iets neer te zetten dan voor klassieke spelers als Volkskrant en Telegraaf. Maar toch, beter nu een aantrekkelijke maar onzekere strategie proberen te integreren in je bestaande business, dan je te realiseren dat je dat had moeten doen als het te laat is.

Morgen een blik op de lessen die de nieuwsindustrie zou kunnen trekken uit Andersons opmerkingen over de muziekindustrie.

Kijk hier voor de hele serie op True/Slant.