“It’s very nearly free to start an online news site, but incredibly expensive and time consuming to do it properly.”

Inderdaad, het is doodsimpel om een wordpress-blogje te starten, maar verschrikkelijk arbeidsintensief om er wat levensvatbaars van te maken. Het citaat van Michael Meyer is me uit het hart gegrepen. Meyer breekt op Streetfight, een online magazine over de wereld van het hyperlokale nieuws, een lans voor een wat meer ondernemende aanpak bij de opzet van lokale nieuwssites. Ook daarmee kan ik het hartgrondig eens zijn: veel te vaak wordt bij de opstart meer aandacht besteed aan de inhoud of de techniek, dan aan de commerciële levensvatbaarheid.

Meyer legt uit:

“It won’t surprise many to learn that I’m speaking of the lack of business expertise (and, worse, lack of business earnestness) among independently owned news sites, many of which were founded by people whose only previous work experience was in journalism.”

Je ziet het overal op de wereld: juist omdat het zo eenvoudig lijkt om in te stappen, doen veel mensen of ondernemingen het. Louter en alleen gebaseerd op de gedachte dat een journalistieke (of technische) mogelijkheid uiteindelijk vanzelf wel zal leiden tot een positieve kasstroom. Gewoon omdat het kan, heet dat dan in Geenstijl-taal. Wellicht biedt dat voor sommige projecten voldoende basis, maar dat geldt in elk geval niet voor voor de wereld van de online media. Het resultaat van die denktrant, aldus Meyer:

[They] are quick to name themselves the “publisher” of a news site but seem to always find better uses for their time than seeking advertisers, writing business plans, or analyzing a balance sheet.

En nu kan ik er als journalist heel goed inkomen dat er leukere zaken zijn dan het opstellen van een begroting op door de baas verordonneerde excelsheets (er zijn dagen dat ik er niet mee bezig ben), maar juist dan is het zaak daar iemand anders voor te vinden – of te accepteren dat je inspanning voor eeuwig op het niveau van de vrijwilliger zal blijven hangen. Punt is dat geen enkel hyperlokaal online initiatief kans van slagen heeft als niet ver vóór de livegang heel goed is nagedacht over de verdienmodellen. Zelfs met de allerbeste, niet te missen kwaliteitscontent gaat het dan nog mis. Meyer:

“Taking our content seriously is a basic requirement, but are we taking ourselves (or even readers) seriously if we’re not wholly committed to monetizing it?”

In feite, zo zegt Meyer terecht, doe je juist de journalistiek tekort als je te weinig aandacht besteedt aan de verdienmodellen die er achter moeten zitten.

Lees Meyer’s hele artikel HIER.

MGL is, na een voorbereidingstijd van ruim twee jaar en de toekenning van een subsidie van ruim een miljoen, sinds 25 maart actief met het project Perspectief. Vandaag werden in Hilversum de eerste conclusies gedeeld met de buitenwereld. Onderzoekers van Hogeschool Zuyd lieten ruim 200 gebruikers een vragenlijst invullen en interviewden vervolgens 17 van hen. MGL-directeur Johan Boermann voegde daar zijn eigen bevindingen aan toe.

Om met die laatste te beginnen: “De resultaten zijn niet slecht, maar ze houden ook niet over.” Er hebben zich, aldus Boermann, de afgelopen 6 weken 6000 proefabonnees gemeld en rond de 300 mensen die 11 euro per maand betalen voor een officieel abonnement. Om aan het einde van het jaar de doelstelling van 18.000 betalende abonnees te halen, komt MGL binnenkort met een nieuwe promotiecampagne. Die moet, volgens Boermann, antwoord geven op de vraag of het mogelijk is om “betaalde content digitaal aan te leveren als een alternatief of toevoeging op de huidige exploitatie”. Een belangrijk project, en niet alleen voor MGL zelf, zegt de directeur: “Als het bij ons lukt, dan zal het in andere provincies ook wel lukken. En als het bij ons mislukt, dan zitten we helaas in de categorie ‘operatie geslaagd, patiënt overleden’. Dan zou het dus niet mogelijk zijn om betaalde content digitaal aan te leveren.”

Het is echter zeer de vraag of hij daar gelijk in heeft. Anders gezegd: je moet wel zeer overtuigd zijn van de kwaliteit van je operatie, wil je het mislukken daarvan meteen koppelen aan het al dan niet succesvol zijn van het onderliggende principe. Dat Boermann gelooft in zijn product, is helder, maar voor zijn publiek geldt dat minder, zo bleek vandaag.

Volgens de onderzoekers van Hogeschool Zuyd schuilt achter het alleszins redelijke rapportcijfer (6+) namelijk een tamelijk grote onvrede over het gebodene. De ondervraagden zien weliswaar een potentie van diepgang en kwaliteit, maar constateren tegelijkertijd dat er vooralsnog in de praktijk geen enkele meerwaarde zichtbaar is. 75% zegt nooit te willen betalen voor hetgeen Perspectief nu aanbiedt. En voor degene die dat wel wil, is slechts een enkeling bereid daar het gevraagde bedrag (11 euro per maand) aan te besteden.

De grote vraag voor MGL lijkt nu dan ook vooral hoe zinvol het is om een nieuwe promotiecampagne te lanceren, als je weet dat de bezoekers je huidige product nog totaal niet zien zitten – en al zeker niet als daarvoor betaald moet worden. Het antwoord daarop vereist geen academische opleiding.

Het stimuleringsfonds voor de pers (dat de subsidie gaf) en daarmee de naar nieuwe kennis hunkerende mediasector zitten intussen met een heel ander probleem. Wat ook het resultaat wordt van project Perspectief, een antwoord op de vraag of er voor specifieke themagerichte kwaliteitscontent online geld gevraagd kan worden, komt er in elk geval niet.

Disclaimer: de auteur was tussen 1987 en 2006 in dienst van Dagblad De Limburger (onderdeel van MGL)

Lees meer: Een analyse van Paul Disco op Villamedia; Johan Boermann, de man van 40 miljoen

Al sinds 2008 wordt er bij Telegraaf Media Groep gesproken over de bouw van een lokaal online nieuwsplatform. Aanvankelijk onder de naam “LokaalX” zijn diverse stappen gezet om de bestaande activiteiten van Webregio, de huis-aan-huiskranten en de regionale kranten op een of andere manier te coördineren en uit te breiden. Een jaar geleden kwam daar wat meer vaart in met de benoeming van een klein groepje mensen met een specifieke opdracht: onderzoek de mogelijkheden voor een landelijk dekkend hyperlokaal nieuws- en informatienetwerk, zowel op vaste als mobiele platforms. Dit netwerk zou wel gebruik kunnen maken van de binnen TMG aanwezige expertise op dit gebied, maar zou uiteindelijk een zelfstandige plek in de organisatie moeten krijgen, dus los van bestaande regionale en nationale titels. Het moest een losstaand merk worden, met een eigen lading. Ook moesten – vanzelfsprekend, zou ik zeggen – de commerciële mogelijkheden voor dit nieuwe initiatief de moeite waard zijn.

In het voorjaar zijn daartoe vier werkgroepen aan de slag geweest, rond de vier meest belangrijke thema’s: Content (redactie), IT, business en marketing. Deze werkgroepen hebben in juni advies uitgebracht, op basis waarvan een voorlopig businessplan is geschreven en vier pilots zijn uitgedacht. Deze pilots zouden elk een specifiek aspect van het vervolgonderzoek voor hun rekening moeten nemen. Ze werden uitgerold in:

• Zwolle (aggregatie in grote stad): OverZwolle
• Heino (aggregatie op dorpsniveau): OverHeino
• Woerden (community-vorming): OverWoerden
• Eindhoven (commercie): OverEindhoven

De vier pilots lopen sinds eind augustus en hebben ons inmiddels zo veel informatie (en belangrijker: vertrouwen in het vervolg) gebracht dat we nu toe zijn aan een vervolg. Vandaar dat we op 9 december 2010 ons nieuwe, allesomvattende merk hebben bekendgemaakt: dichtbij.nl. Vervolgstappen zijn nu het doorbouwen aan het ideale platform (op basis van de ervaringen in de pilots) én het uitrollen van het concept naar andere delen van het land.

Daarbij komen een paar zaken om de hoek kijken:

• hoe kun je snel groeien zonder dat de kosten direct onaanvaardbaar de pan uit rijzen (en we onszelf dus meteen in de problemen brengen)?
• hoe kun je een basisconcept bewaken en toch ruimte bieden om op lokaal niveau eigenheid te brengen?
• hoe kun je de juiste mensen vinden, zowel op centraal niveau als decentraal, die kunnen meebouwen aan dit concept?
• hoe kun je de commerciële eisen (heel eenvoudig: op elke plek waar we uitrollen zullen de inkomsten hoger moeten zijn dan de uitgaven) op korte termijn realiseren?
• hoe kun je op elke plek in Nederland het publiek vinden dat niet alleen een bezoek wil brengen aan ons platform, maar ook enthousiast meewerkt aan de inhoudelijke invulling ervan, wetende dat het daarmee meehelpt aan de versteviging van hun eigen community?

We zitten nu volop in het proces van beantwoording van die vragen. Daarbij willen we nooit star te werk gaan. Dat wil zeggen dat een oplossing die op de ene locatie wordt gevonden, niet per se ook moet gaan werken op een andere plek. Het concept moet staan als een huis, net als de bedrijfscultuur waarbinnen dat concept ingevuld wordt. Maar concreet kan dat in het ene geval worden uitgevoerd door mensen in vaste dienst, in het andere geval door freelancers en in weer andere gevallen door een zakelijk partner of een franchisenemer. Wat dat laatste betreft: een franchise kan weliswaar in diverse vormen uitgevoerd worden, maar in elk geval zal er voor ons voldoende zekerheid in moeten zitten met betrekking tot conceptbewaking en bij de franchisenemer voldoende mogelijkheden voor zelfstandig ondernemerschap.

Heel concreet zoeken wij vanaf nu lokaal gewortelde particulieren met ervaring op het gebied van lokaal relevant nieuws, én professionals in (lokaal) uitgeefland die belangstelling hebben voor ons concept. Vervolgens kunnen we, afhankelijk van de timing van de uitrol, de mogelijkheden voor samenwerking verder gaan onderzoeken. Per uitrolplek willen we in elk geval expertise op het gebied van:

• sales
• community management
• (ondernemende) journalistiek

Mocht je je dus op een of meer van deze terreinen thuis voelen (en je kunt dat ook staven met expertise en ambitie), dan is het zinvol een concrete reactie te sturen, inclusief een cv. Deze kan per mail naar ikben@dichtbij.nl.

Mocht het bovenstaande voor dit moment nog niet genoeg zijn, dan vind je hier nog wat meer informatie over: – de evaluatie van de pilots en de opbouw van het merk dichtbij.nl (december 2010), – de start van de pilots (augustus 2010), – de basisgedachten achter het concept, in een Emerce-interview uit oktober 2010.

Genoemde gedragskenmerken zijn trouwens zeker niet alléén op hyperlokale activiteiten van toepassing. Eigenlijk spelen ze een rol bij alle veranderingsprocessen waar oude media momenteel middenin zitten.

Bijgaande presentatie bestaat uit twee delen. Het eerste stuk gaat in op de eerste ervaringen met de pilots in Zwolle, Heino, Woerden en Eindhoven. Zie daarvoor ook verschillende eerdere blogposts op dodebomen.nl. Het tweede deel behelst de 20 gedragsregels. De presentatie is gegeven op 8 oktober 2010, tijdens het World Editors Forum in Hamburg.

Daarmee zetten we onze eerste stap in de volle openbaarheid. Een kleine, voorzichtige stap, dat wel. Want het uiteindelijk doel blijft een landelijk dekkend hyperlokaal nieuws- en informatieplatform te bouwen en exploiteren. En dat op zowel vaste als mobiele platforms.

Dat vraagt dus om enige bescheidenheid over de omvang van de zojuist gezette stap. Op een schaal van 1 op 100 zou ik zeggen dat we op 25% zitten. Maar het is wel een belangrijke stap: voor het eerst kan de wereld over onze schouders gaan meekijken en de vorderingen niet alleen kan zien maar ook beoordelen. Je kunt je voorstellen dat we daar met ons kernteam behoorlijk thrilled over zijn.

Neem dus gerust een kijkje op genoemde platforms, maar voordat je losbarst met al je opmerkingen, is het goed om eerst even door te lezen.

De livegang van OverEindhoven, OverWoerden, OverZwolle en OverHeino is onderdeel van een pilotproces dat bijna een half jaar gaat duren. Anders gezegd: het is de bedoeling dat de platforms die je nu ziet niet perfect zijn. Bovendien kunnen we degene die nu gaat roepen dat dit allemaal toch niet heel erg vernieuwend is, direct de wind uit de zeilen nemen: inderdaad, dit is nog niet de proeve van innovatie waar we als project en concern zo naar op zoek zijn. Daarvoor is nog veel meer nodig – en ja, daar gaan we zeker voor zorgen. Niet alleen op het gebied van concept en inhoud trouwens, maar ook in de werkwijze en de verdienmodellen willen we nieuwe wegen inslaan.

Community Manager Mike Verdonk aan het werk in het kantoor in Eindhoven

Maar eerst even terug naar vandaag. De sites zijn live, maar wel in een vorm die je diep-beta zou kunnen noemen. Heel veel werkt nog niet zoals het zou moeten werken. Sommige functionaliteiten zijn er nog bewust uitgehouden en van andere zullen we de komende weken wellicht gaan vaststellen dat ze niet handig zijn. Die sneuvelen dan weer vanzelf. De inhoud zal voorlopig nog wel haperen en er zullen nog wel de nodige technische hickups komen. Hoe gaan deze sites zich houden onder grote aantallen bezoekers? Worden ze trager of vallen ze helemaal weg? We gaan het allemaal merken. Voor de techniek-geïnteresseerden: de websites en hun content management systemen zijn gebouwd op drupal, een open source platform dat past binnen het open karakter van het hele project.

Iets meer over de aard van de pilots.

OverZwolle en OverHeino vormen samen de zogenoemde aggregatie-pilot. Belangrijkste doel hiervan is te ontdekken of en (zo ja) hoe we bereik kunnen genereren en geld kunnen verdienen met een platform dat vrijwel uitsluitend wordt opgebouwd met materiaal van derden (andere uitgevers, particuliere publicisten, professionals en amateurs). Eigen bijdragen van onze mensen zul je hier dan ook niet of nauwelijks aantreffen. Wel zullen we bekijken in hoeverre de lokale gebruikers hier zelf actief op gaan worden (in reacties of eigen bijdragen) en of we daar nog stimulerend in moeten optreden. Monitoring zal slechts op afstand gebeuren.

OverWoerden is de community-pilot. Doel daarvan is te bekijken welke stappen we moeten zetten om een community van gebruikers te creëren die actief en betrokken is bij het platform. Deze site heeft dan ook een groot aantal andere functionaliteiten dan de pilot in Zwolle/Heino. Deze hebben allemaal te maken met community-building. Jaap den Ouden is de trekker van deze pilot. Hij werkt vanuit het centraal gelegen café Victoria in Woerden. Hij beheert al enige tijd een community-site over en voor Woerden; deze hebben we als het ware omarmd en uitgebreid met een aantal nieuwe functionaliteiten.

Jaap den Ouden spreekt met twee Woerdensen over hun fotoproject

OverEindhoven tenslotte is de commerciële pilot. Hier gaan we vooral testen welke content het meest gevoelig is voor commercieel succes. Natuurlijk blijft het daarbij van belang om de geloofwaardigheid naar het publiek in de gaten te houden, maar we gaan wel de grenzen opzoeken. In Eindhoven zijn vier mensen actief. Trekker is Mark Vermeulen (algemeen verantwoordelijk). Mohamed Haddouch is media adviseur (sales), Roeland Roovers is journalistiek ondernemer en Mike Verdonk is community manager. Al deze mensen zijn door-en-door bekend met de lokale context, een voorwaarde voor een plek in een van onze lokale teams.

De plek van waaruit het Eindhovense team de komende maanden actief is: recht tegenover het Eindhovens Dagblad, op de Wal in hartje centrum.

We sluiten niet uit nog verdere pilots te gaan starten, maar dat hangt nog van een aantal zaken af. In de pilots gaan we niet alleen de commerciële en redactionele kwaliteiten, de specifieke functionaliteiten en de techniek gaan testen, maar zeker ook de wijze van werken en de organisatiestructuur. Dit laatste is nadrukkelijk onderdeel van het veranderingsproces waar we als concern – en zelfs als sector – middenin zitten.

Trouwens, wie nu als een gek alle overige over…-URL’s gaat vastleggen om vervolgens heel duur aan ons te verkopen, kan ik direct uit de droom helpen. OverZwolle, OverHeino, OverWoerden en OverEindhoeven zijn pilottitels. De definitieve naam zal een andere zijn.

We zijn live, het echte werk kan nu beginnen.

Annika Lidne (C) Disruptive Media

Het eerste echte, krachtige nieuwsmedium? De kerk! Interessante stelling van Annika Lidne, managing director van het Zweedse Disruptive Media (prachtige bedrijfsnaam trouwens), zojuist tijdens de Nordic Local Media Conference in Stockholm.

Lidne betoogt dat honderden jaren geleden al de kerk niet alleen een religieuze functie had maar vooral ook een sociale en een informerende. Juist om die redenen was de kerk – zeker in kleine lokale communities – de samenbindende factor. “De wekelijkse kerkdienst was hét sociale event van de week. De preekstoel fungeerde als tv-scherm van waaruit niet alleen gods woord maar ook de laatste nieuwtjes werden verkondigd. En achteraf was er tijd om over al die onderwerpen met elkaar bij te praten.”

Tegenwoordig zijn we, op lokaal niveau, veel minder “aangesloten”, zegt Lidne. Klassieke media versterken dat gevoel door nieuws een heel andere definitie te geven dan 400 jaar terug in en rond de kerk het geval was: onderwerpen als buitenland en economie in plaats van zaken die de lezer of kijker persoonlijk raken. Lidne: “Wat nu als need to know wordt gepresenteerd, is eigenlijk voor de meeste mensen hoogstens nice to know. Waar het dus om gaat is opnieuw te gaan zoeken naar de onderwerpen die de persoonlijke relevantie benadrukken. De onderwerpen die vergeten zijn.”

Juist op die manier kan een lokale gemeenschap het gevoel terugkrijgen van onderlinge verbondenheid. Zoals dat vroeger bij de kerk het geval was.

23 maart 2010, Hilversum. Pas op, het zijn wel meer dan 20 minuten hyperlocal talk… Meer video’s van dit hyperlokale evenement bij iMMovator.