Wikipedia:

Een deadline is de tijdslimiet die aan een bepaalde werkzaamheid of een aan een proces is gesteld, of de uiterste datum waarop die werkzaamheid of dat proces moet zijn afgerond. Er wordt ook wel gesproken van fatale datum of fataal tijdstip, en daarmee wordt benadrukt dat er daarna in het geheel niets meer kan worden gedaan.

Veel van de cultuurverschillen tussen de oude mediawereld – die van print en broadcasting – en de nieuwe, kan teruggevoerd worden op de macht van de deadline. De deadline bepaalt het proces, schept orde en geeft taakbewustzijn aan alle deelnemers. Iedereen, van directeur tot stagiair, is doordrongen van de deadline en stemt er zijn werkzaamheden op af. De deadline stroomt door de aderen van alle deelnemers in dit dagelijkse journalistieke proces.

Nog even Wikipedia, nu wat specifieker over de krant:

Een keiharde deadline is de zaktijd van een krant: het tijdstip waarop de krant “zakt”, naar de technische afdeling gaat. Vanaf dat moment kan een journalist in het geheel niets meer aan tekst of opmaak veranderen. Dit kan tot grote spanning en tot fouten leiden. De uitslag van een verkiezing, het op een persconferentie gebrachte standpunt zijn soms in krantenberichten geheel verkeerd weergegeven: het definitieve nieuws was pas na de zaktijd bekend geworden. In het verlangen vooral geen primeur te missen, hebben journalist of redactie een slag geslagen naar wat er “ongetwijfeld” bekend zou worden. Vaak kiezen ze juist; soms worden echter onder druk van de deadline foute inschattingen gemaakt die als legendarische blunders de geschiedenis in gaan.

Kern van deze uitleg is wat mij betreft de zin “Vanaf dat moment kan een journalist in het geheel niets meer aan tekst of opmaak veranderen.” Het besef dat je op moment X niets meer kunt veranderen, zorgt ervoor dat je alles uit de kast haalt om (vlak) vóór dat moment een topprestatie te leveren. Dat streven heeft er dan ook jarenlang voor gezorgd dat krantenmakers juist dan op hun best waren. Maar ook dat ze direct ná moment X konden uitblazen en opnieuw beginnen. Het bier kwam op tafel, de gang naar de kroeg – of het eigen bed – werd ingezet.

Na de deadline begint het leven opnieuw. Iedereen – inclusief de concurrentie – staat weer op nul. De strijd om het beste verhaal kan weer van voor af aan beginnen. Nieuwe kansen, nieuwe prijzen.

Hoe anders is dat in de deadlineloze wereld van het internet. Onlinemensen hebben geen moment X. Dat heeft voor- en nadelen, maar daar gaat het nu even niet om. Het feit dát er geen deadline is betekent dat je op elk moment van de dag (week, maand, enzovoort, hoe dan ook real time) het best haalbare moet publiceren. In veel gevallen zal dat best haalbare minder perfect zijn dan dat wat door de deadlinecultuur wordt gecreëerd. Maar tegelijkertijd heeft het eveneens de mogelijkheid (en daarmee de plicht) zichzelf te blijven ontwikkelen tot iets beters.

Waar een productie in de deadlinecultuur op een gegeven moment “af” is, geldt dat nooit voor een internetproduct. Dat is in veel gevallen bij het eerste levenslicht minder voldragen dan in de oude cultuur wenselijk zou zijn, maar blijft zich vervolgens ontwikkelen tot iets beters. En beters. En beters.

Dat kan echter alleen als de deelnemers in dat deadlineloze proces bereid zijn hun klassieke trots van zich af te gooien en zich open te stellen voor de impulsen die ze van buiten krijgen. “Not wrong for long” stond er een paar jaar terug al – en niet zonder reden – op een van de muren van de online-afdeling van de New York Times. Geparafraseerd: we kunnen het misschien door onze manier van real time opereren af en toe bij het verkeerde eind hebben, maar we zijn bereid om die onvolkomenheden constant te repareren. Kom daar maar eens om bij een gemiddelde krant of tv-journaal, waar verstopt in een uithoekje, bij de gratie gods af en toe een rectificatie van een fout gebleken item kan verschijnen.

Het verschil tussen de cultuur van de deadline en die zonder deadline wordt aardig weergegeven in deze grafiek van Meg Pickard, “head of digital engagement” bij The Guardian. Boven de lijn het min of meer traditionele journalistieke proces, met alle ogen op de deadline en daarna op zijn best nog een ingezonden brief of een followup. Onder de streep ontrolt zich een totaal nieuw proces, mogelijk gemaakt door het interactieve internet.

Deelname van wat we vroeger ons publiek noemden (want dat is wat er gebeurt aan de onderkant) is echter alleen mogelijk, als het gedrag van de professionals aan de bovenkant verandert. Veel oude vaardigheden blijven van belang, maar er worden nieuwe aan toegevoegd. Zoals deze.

Natuurlijk, nieuwe verdienmodellen zijn belangrijk. Maar de uitdaging van elk klassiek mediabedrijf zit hem er minstens zo zeer in om de alom tegenwoordige deadlinecultuur te laten matchen met een deadlineloze wereld. Voorwaar een opgave.

Door Jaap Meijers

Het lijkt wel een populair gezelschapsspel voor bloggers: kranten een beetje uitlachen omdat ze achterhaald en niet innovatief zijn. Maar gebrek aan innovatie is op zichzelf niet het probleem van onze gedrukte media. Het gaat om de mensen die er werken.

Kranten lijken het moeilijk te hebben. De abonnees lopen weg, de advertentie-inkomsten dalen en dan is er ook nog dat vermaledijde internet om tegen op te boksen. Om de kranten de weg te wijzen (of de les te lezen) is er al jaren een stroom van artikelen van innovatie-hoogleraren en media-consultants. Ze waarschuwen dat kranten meer moeten innoveren en leggen uit hoe dat volgens hen zou moeten.

De afgelopen dagen zijn er op dit weblog weer een paar artikelen in dat genre bijgekomen. Ik vraag me vaak af of die innovatie-goeroes zelf wel eens op een redactie hebben rondgelopen. De meesten lijken niet door te hebben waar het werkelijke probleem zit.

Mijke Slot van TNO deed onderzoek naar de innovatiementaliteit in de Nederlandse mediasector. Hoewel haar conclusies me op zich juist lijken, is het wel weer een voorbeeld van een deskundige die van buiten de sector naar binnen kijkt. Als je wil begrijpen waarom er geen innovatiecultuur is, dan volstaat het niet om alleen te praten met de mensen die de kern van het probleem vormen. Nu lezen we hun analyse van het probleem en niet of zij misschien het probleem zijn.

Ik heb een paar jaar mogen werken op de webredactie van een landelijke krant. Werken op een krantenredactie is heel enerverend en interessant. Een krantenredactie is ook de plek waar je ziet waarom het niet opschiet en waarom de kranten zo weinig innovatief zijn.

Wat ik erg kenmerkend vind, is wat er gebeurde toen ik eens een goed idee had voor mijn krant. Geen wereldschokkend idee, niet eens iets dat miljoenen zou opleveren, maar desalniettemin een leuk plan waar we mogelijk abonnees blij mee zouden maken en zouden vasthouden.

Zo ver is het nooit gekomen. Ik ging naar onze uitgever. “Ik heb een goed idee en dat wil ik graag aan je voorleggen,” zei ik. “Geweldig!” zei hij, “Maar nu ben ik even erg druk, kun je eind van de week terugkomen?” Een paar dagen later stond ik weer in zijn kantoor. “Ik sta altijd open voor nieuwe ideeën, maar ik moet zo weg. Zullen we volgende week even praten?” Ik heb het nog een of twee keer geprobeerd en toen dacht ik ‘bekijk het maar’.

Dat is het innovatieve klimaat bij een krant. Je zou zeggen dat kranten op dit moment alle goede ideeën kunnen gebruiken, maar blijkbaar niet dus. De beleidsmakers steken inderdaad hun kop in het zand, zoals Mijke Slot terecht opmerkt.

Ze kunnen het ook niet helpen. De meesten zijn ook maar omhooggevallen journalisten. Mensen die jaren geleden zijn opgeleid als journalist, moeten nu ineens nadenken over businessmodellen en innovatie. Dat is teveel gevraagd.

Hoe wordt iemand chef bij een krant? De meeste journalisten vinden dat iemand geen chef van een redactie kan zijn als hij niet zelf journalist is. Er moeten tenslotte journalistieke keuzes gemaakt worden en die kun je niet overlaten aan een of andere manager. En dus kiezen journalisten de chefs en hoofdredacties steeds uit hun midden. Dat pakt soms goed uit, maar vaak ook niet. Voor de meeste chefs en hoofdredacteuren is leidinggeven iets dat ze toevallig zijn gaan doen, niet per se iets waar ze goed in zijn. In het ergste geval wordt de krant gerund door iemand die alleen verstand heeft van mooie nieuwsverhalen en helemaal niet van kosten-effectiviteit en vernieuwing.

Nog lastiger wordt het, als zo iemand vervolgens mensen moet aannemen op sleutelposities in het bedrijf. Mijn krant presteerde het om keer op keer iemand die geen verstand had van internet chef van de internetredactie te maken. De huidige chef is volgens mij een hele goeie, maar ook hij werkt voor het eerst in zijn leven aan een website. Eerder werd zelfs iemand tot chef van de internetredactie benoemd die niet wist wat een RSS-feed is. Dat is net zoiets als iemand die niet weet wat buitenspel is, aanstellen als bondscoach van het Nederlands elftal. Sommige mensen menen dat het goed is om als manager geen verstand te hebben van wat je moet managen, maar ik geloof daar niet in. Om vooruit te komen, moeten bedrijven mensen inhuren die verstand van zaken hebben en eager zijn.

Als de innovatie-predikers zelf een tijdje bij een krant zouden werken, dan zouden ze zien dat het niet gaat om hoe je moet innoveren. Mensen die denken dat meer innovatie een oplossing is voor de marktpositie van kranten, moeten zich afvragen of ze wel genoeg begrijpen van de economie achter een krant. Veel erger dan het gebrek aan innovatie is namelijk dat de kranten niet met geld om kunnen gaan. Ze geven te veel geld uit aan hun grote redacties, slechte automatisering en hun halfslachtige pogingen tot innovatie. Veel krantenredacties zien video’s op hun website bijvoorbeeld als de top van crossmedialiteit en innovatie. Ze hebben er de afgelopen jaren samen miljoenen euro’s in geïnvesteerd. Maar met zo’n duur speeltje wordt je nieuwssite natuurlijk nooit winstgevend.

En dat terwijl geld verdienen met een nieuwssite echt niet zo moeilijk is. De kranten hebben immers de content al en de merkbekendheid is al heel groot. De kranten zouden dikke winst op hun sites kunnen en moeten maken. Nieuwe vormen bedenken voor je krant, zorgen dat je meer mensen aanspreekt, het is allemaal echt niet moeilijk. Maar je moet durven. Je moet het willen zien en zin hebben om het te gaan doen.

Het gaat om de juiste mensen op de juiste plek. Er zijn heus wel mensen die weten hoe kranten zouden kunnen innoveren en waar de kansen liggen. Het probleem is dat dat niet de mensen zijn die er nu over gaan. Zij zijn journalisten die al decennia gewoon een mooie krant maken. Ze hebben het gevoel dat ze worden lastiggevallen met internet. Het veranderende medialandschap is iets dat ze wel opmerken, maar ze zijn niet in staat eraan mee te doen.
Ze kúnnen domweg niet innoveren. Ze zijn bang voor verandering, vinden zichzelf te belangrijk en hebben te weinig verstand van de markt waar ze in opereren.

Er zijn journalisten die wel ondernemend zijn, maar bij de kranten ken ik er maar heel weinig. De paar mensen die goede ideeën hebben worden in hun bedrijf niet gehoord. Zij zitten in ieder geval niet in de hoofdredacties of directies.

Om die reden zijn de stukken over hoe dat moet, innoveren, niet zo interessant. Zolang de leidinggevenden het niet kunnen, zijn alle goedbedoelde adviezen van buiten nutteloos en voor de bühne. Je kunt wel van een BP-topman blijven eisen dat hij een olieramp bestrijdt, maar dat heeft weinig zin als hij geen idee heeft hoe dat moet èn hij geen idee heeft wie hij moet inhuren om het wel voor elkaar te krijgen.

Als de kranten niet kunnen innoveren, dan maar niet. Ik neig er naar om dat niet erg te vinden.

Hoewel de oplages inderdaad dalen, wordt er nog altijd heel veel geld verdiend met nieuws. Door alle paniekverhalen over de kranten lijkt het wel alsof het al een dood product is, maar zo ver is het nog lang niet. De winstmarges en de oplages nemen wel af, maar het is hier lang niet zo’n acute ramp als bij de Amerikaanse dagbladen.

Alle mensen willen nieuws en veel mensen vinden goede journalistiek belangrijk. Als de huidige kranten maar blijven aanklooien, dan worden ze op een gegeven moment ingehaald, door andere kranten of door andere media. Zo komt innovatie er hoe dan ook vanzelf.

]]> http://dodebomen.nl/2010/06/29/innovatie-eisen-van-kranten-heeft-weinig-zin/feed/ 25 http://dodebomen.nl/2010/03/10/er-gaat-bijna-niets-boven-print/ http://dodebomen.nl/2010/03/10/er-gaat-bijna-niets-boven-print/#comments Wed, 10 Mar 2010 21:17:46 +0000 Bart Brouwers http://dodebomen.nl/?p=1189 Voor sommigen onder ons gaat er niets boven print. Op papier gedrukte dagbladen, vol met mooie, lange artikelen die bij elkaar een beschouwing geven op een wereld die hun bekend is en aanspreekt. Voor hen mag het internet nog zo veel te bieden hebben, ze blijven zweren bij het moment dat er weer een vers [...]]]> Voor sommigen onder ons gaat er niets boven print. Op papier gedrukte dagbladen, vol met mooie, lange artikelen die bij elkaar een beschouwing geven op een wereld die hun bekend is en aanspreekt. Voor hen mag het internet nog zo veel te bieden hebben, ze blijven zweren bij het moment dat er weer een vers krantje op de deurmat valt. Een kostbaar ogenblik voor een kostelijk product. Speciaal voor hen vandaag een citaat van kunstrecensent Jonathan Jones van The Guardian.

The printing press democratised knowledge, and with democracy came spite, libel, destruction and violence. But it also brought a new beauty into the world, and every book that has ever been published, every sheet of a newspaper blown along the street, is part of that beauty.

En:

The internet may be taking over from the printing press, just as Dürer’s timeless engraving Melencolia I spelled the end for medieval scriptoria, but let us remember that print is beautiful.

Albrecht Dürer's Melencolia I (1514). Foto: Staatliche Graphische Sammlung, München

Aanleiding voor Jones’ lofzang is een expositie in de Courtauld Gallery in Londen, waar onder meer een gravure van Albrecht Dürer te bezichtigen is (zie illustratie). Inderdaad, print kan beautiful zijn. Maar gelukkig komt Jones ook snel weer met beide benen op de grond. Want net zoals printliefhebbers momenteel al hun gal over de wereld van de bloggers spuwen, zo waren rond 1500 de aanhangers van handgeschreven en geschilderde woorden furieus op de nieuwlichters met hun boekdrukkunst.

Some might say the advent of the printed book brought a devastating loss of beauty in the culture of the word. (…) Critics of today’s new communications see the aggression of bloggers as a vice of the digital age, but what about the aggression unleashed by the printing press?

Inderdaad, Gutenberg en Tim Berners-Lee hebben een hoop haat gemeen.

Of…?

Het Nederlandse krantenlandschap is vol afwisseling en kwaliteit. Betaald en gratis, links en rechts, gespecialiseerd en algemeen, scherp of genuanceerd. Er is keuze te over en de dagelijkse journalistieke hoogstandjes mogen er zijn.

Natuurlijk, soms gaat er wel eens wat fout en een enkele keer sneuvelt zelfs een editie of een titel. Maar dat is van alle tijden, net als de liefde en haat van de achterban, de abonnees. Tegen die achtergrond is de vraag of de papieren krant nog toekomst heeft, een vreemde. Maar schijn bedriegt. Een combinatie van technische innovaties (waar vooral de nieuwkomers van profiteerden), zwalkende concerns, veranderende voorkeuren van een jonge generatie en een zware economische crisis hebben ervoor gezorgd dat achter de prachtige façade het krantenhuis op instorten staat.

Sterker nog. Het is dat de krant, zeker voor een oudere generatie, zo diep in het leefpatroon zit ingebakken, want anders was het al lang voorbij geweest. Noch voor het laatste nieuws, noch voor de duiding ervan, noch voor de bredere geestelijke verrijking, noch voor de sociale binding is een dure krant nog echt nodig.

Sinds Schumpeter weten we dat creatieve vernietiging onderdeel is van een technologisch en economisch proces. De krantensector zit er middenin. Het heeft dan ook geen zin oude technieken (drukken op papier, verspreiden met vrachtwagens) met structurele subsidies kunstmatig in leven te houden, want ze worden uiteindelijk toch vernietigd door voortdurende innovaties.

Wel is het slim om vernieuwing een steuntje in de rug te geven. En dus zouden de 60 Plasterkjournalisten niet naar printmedia moeten gaan maar vooral naar kansrijke nieuwe online initiatieven. Juist dáár is immers nog een wereld te winnen op journalistiek terrein – en juist daar moeten we het in de toekomst van hebben.

Het zijn heftige tijden. Klassieke journalistieke bolwerken van de krantenuitgevers zien zichzelf in de knel tussen een krimpende (maar nog lucratieve) oude markt en de groeiende (maar qua omzet veel onzekerdere) nieuwe ontwikkelingen. Je kunt het ze bijna niet kwalijk nemen, maar in zo’n omgeving lijkt innovatie haast onmogelijk. En dus zal die vooral van nieuwe partijen, merken, activiteiten gaan komen.

Het goede nieuws is dat de journalistiek van deze “Schumpeteriaanse” omslag niet slechter hoeft te worden. Er komen open netwerken waar journalistieke informatie door eenlingen en organisaties wordt gedeeld en verrijkt. Via blogs, open docs, microblogs, wiki’s, noem maar op. Wat nu nog als overdrijving geldt (”als het belangrijk genoeg is, komt het nieuws wel naar mij toe”) is straks de regel: voor ieder die dat wil is op elk moment precies die informatie beschikbaar die bij hem past.

De tijd dat elke krant een totaalpakket leverde is binnenkort voorbij. Ontbundeling en gedeeltelijke herbundeling komen eraan. Thematisch, geografisch, of qua vorm, op alle mogelijke manieren ontstaan brokstukken die nooit “af” zijn zoals ze dat vroeger waren, altijd in ontwikkeling en daarmee hyperactueel. De journalistieke arbeid die eraan ten grondslag ligt is gebaseerd op de transparante kennis en vaardigheden van velen; consumenten en producenten zijn in elkaar verenigd en controleren elkaar tot op het bot.

Ja, het zal een chaos zijn, zeker voor de generatie die gewend was aan de orde van haar vertrouwde dagblad. Maar we gaan er onze weg weer in vinden. Dankzij een Google-achtige applicaties en dankzij sterke journalistieke ankers, de professionals die erin slagen uit hun journalistieke ivoren toren te stappen en samen met de “amateurs” aan de slag te gaan in het gedemocratiseerde speelveld.

Klassieke nieuwsorganisaties die inzien dat hun toegevoegde waarde is afgenomen, zullen zich in eerste instantie misschien slachtoffers voelen van de internettijd. Maar vervolgens ontstaat het inzicht dat er nieuwe waarde gecreëerd moet worden om bestaansrecht te houden. De hoogte van die waarde ligt in de mate waarin journalisten erin slagen de nieuwe sociale patronen van hun publiek in lijn te brengen met de communicatiebehoeften van partijen die daarop willen meeliften. Dat betekent dat een goede journalist zich nog steeds kan onderscheiden (en daarmee zijn individuele waarde kan bepalen) door het creëren van unieke en relevante brokken informatie, alleen zal hij zich veel meer rekenschap moet geven van de plek die hij daarbij wil innemen in de hele keten die het sociale speelveld bepaalt.

De krant als dagelijks eindproduct heeft zijn langste tijd gehad; de conversatie – waarbij de journalist een slimme positie tussen ontelbare zenders en ontvangers heeft ingenomen – is de kern van het nieuwe businessmodel.

Door Frank Volmer

Minister Plasterk suggereert dat hij de pers tegemoet komt maar draait vervolgens vakkundig commerciële media de nek om met vertraging en slecht beleid. Het beleid van de minister loopt structureel 20 jaar achter. De Minister blijft denken in kranten, radio, tv, internet en mobiel en laat niet merken iets te begrijpen van de samenhang en de wijze waarop de mediaconsumptie van het publiek zich ontwikkelt.

De problematiek gaat niet over kranten of de pers. Het gaat om journalistiek en de behoefte van mensen aan informatie, nieuws, opinie, duiding en achtergronden. En die behoefte zal ook in de toekomst op verschillende manieren worden bevredigd. De bedrijven die dat nu doen met verschillende merken zullen met het gedrag van het publiek moeten meebewegen.

Er komt ooit een tijd dat kranten zoals we ze nu kennen niet meer bestaan. Er zijn al regionale kranten verdwenen. En dat is in beginsel niet erg. Als uitgevers de behoefte bij het publiek aan wat ze werkelijk doen, maar kunnen blijven invullen. Dat zal niet lukken als de Publieke Omroep, gefinancierd vanuit belastinggeld, met een alsmaar groeiend aanbod van websites, digitale themakanalen en mobiele applicaties, waarop door de Ster ook nog overal advertenties worden verkocht, ongebreideld blijft concurreren. Mensen kunnen een minuut tijd immers maar één keer besteden, net als adverteerders hun euro’s.

Verdienmodellen voor internetsites, iPhone-applicaties en themakanalen zijn allen fragiel. Ondertussen lanceren de omroepen de ene website na de ander. Joop.nl moet gaan concurreren met bestaande of geplande progressieve weblogs, met onjo.nl heeft de publieke omroep een platform voor onderzoeksjournalistiek. Het zijn maar twee voorbeelden van het groeiend aantal initiatieven die worden gefinancierd uit het miljard dat Plasterk er voor uittrekt. En hij weigert vooraf een impactanalyse te laten doen naar het effect van al deze initiatieven.

NPO-directeur Hagoort wil “de noodlijdende kranten graag tegemoet komen”. Mooi. We willen graag de technologie en het materiaal van de NPO gebruiken op onze sites. Dat is per slot van rekening al betaald uit belastingen. Het antwoord van Hagoort is dat we het materiaal onversneden mogen gebruiken mits er sterreclame omheen verkocht mag worden. Maar hoe had hij dan gedacht dat wij daar aan kunnen verdienen?

De publieke omroep zegt nu eindelijk de programmagegevens per week te willen leveren tegen redelijke voorwaarden. Nu betalen de kranten samen al circa 250.000 euro per jaar voor de gegevens op 24-uurs basis. Eenmaal per week leveren moet voordeliger zijn dan dagelijks, dus onder dat bedrag zullen we moeten uitkomen. Of zou de prijs moeten samenhangen met een geprognosticeerd verlies op inkomsten bij de bestaande programmabladen? Als dat laatste het geval is dan zouden uitgevers moeten betalen voor het jarenlang voortduren van een misstand.

Waarom gaat hij niet terug naar de basis? Waarom wordt niet eerst de vraag gesteld wat precies de functies zijn van een publieke omroep? Ooit is zij ontstaan om de schaarste in de ether te regulieren. Van die schaarste is steeds minder sprake. Daar hoort een overheid op te anticiperen door vooraf vast te stellen of belang van een initiatief van de PO opweegt tegen de schade die in de private markt ontstaat. In vrijwel alle andere sectoren zien we een overheid die een stapje terug doet maar als het gaat om de media zien we dat de overheid steeds minder ruimte laat voor commercieel initiatief. Uiteindelijk leidt dat tot een vermindering van privaat gefinancierde journalistiek en daarmee tot minder controle op de publieke en private macht. En het klinkt zwaar, maar dat ondergraaft uiteindelijk het functioneren van een gezonde samenleving.

Hij werkt die gedachte uit in verschillende richtingen. Op de eerste plaats moet er een gedragsverandering plaatsvinden, waarbij de oude uitgevers wat meer “open, accountable and thorough in checks and balances” moeten worden. En tegelijkertijd geeft hij enkele concrete oplossingen. De kern daarvan: zorg dat de krant zijn lezers in staat stelt om daadwerkelijk iets bij te dragen. Dat kan door intelligente polls maar ook door bijvoorbeeld de mogelijkheid om geld te doneren aan projecten waar de redactie over schrijft.

Of het de redding van de krantensector betekent? Hmmm. Maar de opmerking dat uitgevers beter in de gaten moeten krijgen hoe bepalend de wetten van het internet zijn, is in elk geval een zinvolle.

Meer uitleg ook op De Jaap.

Ja, een zak geld kan helpen om extra redacteuren in de regio aan te stellen (optie Pijnappels), of om onderzoeksjournalistiek te verstevigen (optie Blanken), maar de vraag is of dat hun positie wezenlijk verandert én of die kranten dat niet nu ook al kunnen. Bijvoorbeeld door andere zaken te laten vervallen. Of door niet meer per se 5 regiopagina’s per dag te vullen met eigen werk, maar daarvoor ook het aanbod van lokale bloggers en twitteraars te gebruiken. (citaat Dodebomen 22 september 2009)

Het leek me zo’n aardig, maar ook voor de hand liggend idee voor redacties van regionale kranten: zoek contact met lokale bloggers en nieuwssites om jezelf nog sterker te maken. Zeker in tijden van krimpende eigen redacties hoef je geen rocket scientist te zijn om daar brood in te zien. Bovendien kan een beetje goed contact ook nog eens extra lokale pr-waarde opleveren. Bijvoorbeeld door de laatste nieuwsberichten op dat lokale weblog te plaatsen, zoals Alexander Pleijter vandaag ook al suggereerde.

Maar nee, de praktijk is toch weerbarstiger. Althans bij de Stentor, editie Epe-Vaassen. Regiochef Marco Gruben heeft in een brief aan freelance medewerkster Anita van den Berg duidelijk gemaakt dat zijn krant en het lokale weblog Epenaren.nl niet alleen twee onverenigbare werelden vormen, maar ook nog eens stevige concurrenten van elkaar zijn. En dat Van den Berg om die reden niet meer voor de Stentor mag werken. Dat blijkt in elk geval uit passages van Grubens mail die Epenaren-oprichter Harold Makaske op het eigen weblog publiceerde:

“Ik stel voor dat de wegen van de Stentor en die van jou als freelance medewerkster scheiden. Ik heb begrepen dat jij een vaste medewerkster bent geworden van de website www.epenaren.nl. In mijn optiek zijn die twee petten (het objectieve dagblad de Stentor versus het subjectieve www.epenaren.nl), niet te combineren.” (Epenaren.nl, 2 oktober 2009)

Het weblog doet er vervolgens een paar stevige scheppen bovenop door deze brief als het bewijs te zien voor het failliet van de krant in het algemeen en de Stentor in het bijzonder. Makaske:

“Terwijl de producenten van inpakpapier voor vis hun hand ophouden bij minister Plasterk om geld te krijgen voor internetinitiatieven om zogenaamd banen te redden, gaan wij met passie en zonder subsidies een écht interessante site maken. Wij weten zeker dat de editie Epe-Vaassen van De Stentor op zijn laatste benen loopt. Binnenkort wordt de Noord-Veluwse editie (Heerde-Hattem) al opgeheven. Epe-Vaassen volgt zonder twijfel niet veel later. Wij zullen er hier voor zorgen dat er geen nieuwsvacuüm gaat ontstaan!”

Grubens besluit om Van den Berg op deze manier de deur te wijzen is op zijn zachtst gezegd onhandig. Maar Makaskes reactie getuigt ook niet echt van de bereidheid nader tot elkaar te komen. Er is in het verleden rond Epe waarschijnlijk meer gebeurd dan dit ene incident. Hoe dan ook, hier staan twee partijen die we voorlopig niet meer samen aan het bier zullen zien. Laat staan dat ze elkaar gaan helpen sterker te worden. Dood zonde. Misplaatste trots, onderschatting van de kansen, overschatting van de eigen positie: het zijn typische reflexen tussen professionals en amateurs en vooral “vaardigheden” uit een oude wereld. Wie verder wil, zal ze kwijt moeten raken. Zo snel mogelijk.

UPDATE: Harold Makaske laat weten dat de actie van Gruben hem volledig in het verkeerde keelgat was geschoten en dat hij daarom zo fel reageerde. Hij zegt open te staan voor samenwerkingsvormen met andere media. “Wij werken heel goed samen met de redactie van huis-aan-huis blad Het Veluws Nieuws en hebben ook uitstekende contacten met de andere media hier in de omgeving. (…) De redactie [van de lokale radio] is overigens officieel deelnemer aan onze site.”