Hoe gek het ook klinkt, ik geniet van alle reacties. Als medebedenker van dichtbij.nl kan ik alleen maar jaloers zijn op zoveel betrokkenheid bij een lokaal platform. De overige dichtbij-platforms zullen nog veel tijd nodig hebben om zo ver te komen.

Natuurlijk begrijp ik de zorgen van alle mensen die de naam Arnhem Direct gekoppeld zien aan TMG. Toch weet ik zeker dat Arnhem Direct iets heel moois kan blijven. Anders gezegd: waarom zou ik het platform dat ik het afgelopen jaar in vrijwel elke presentatie die ik gaf heb bestempeld als de allermooiste hyperlokale website van het land, moedwillig de vernieling in willen werken? Als er al iets verandert, is het slechts met het doel de bestaande kwaliteiten te verstevigen. En altijd op aangeven van en uitgevoerd door de Arnhemmers die lokaal de dienst uitmaken.

Zo, dan ligt dat tenminste ook maar even vast.

De Amsterdamse rechtbank heeft vandaag weinig heel gelaten van die constatering. Noch van de overige beweringen van de eisers. Hetgeen bij ons reden was voor een klein feestje.

Achteraf is het makkelijk roepen dat we nooit hebben getwijfeld aan de goede afloop. En natuurlijk hebben we ‘m de afgelopen weken ook af en toe wel flink geknepen. De inzet van Wegener was daarvoor te stevig en te scherp. Maar tegelijk konden we werkelijk geen inhoudelijke grond verzinnen die ons initiatief dwars zou kunnen zitten. Gelukkig gold dat ook voor de Amsterdamse rechter die deze door Wegener aangespannen zaak behandelde. En dus waren we niet verbaasd, maar wel enorm opgelucht toen vanmiddag om 15.00 uur het oordeel van de rechtbank klonk.

De eerste vragen van mensen die willen weten of we nu vol op oorlogspad gaan richting Wegener of BN/De Stem, zijn ook al gesteld. Dat doen we dus niet. Wij blijven – ondanks Wegeners aanval en gesteund door de uitspraak van de Amsterdamse rechter – geloven in onze oorspronkelijke aanpak. Kernpunt daarvan is dat we open  staan voor samenwerking met iedereen die ons wat kan bieden en die wij wat kunnen bieden. Ja, ook Wegener, ook BN/De Stem.

Want dat is ook het vreemde van deze hele juridische operatie tussen twee dominante mediaconcerns. Wat vanuit oude concurrentieposities een logisch vijandbeeld mocht zijn, is in het internettijdperk een anachronisme geworden. Het leek de afgelopen tijd wel of we ons met zijn allen zo’n veertig jaar terug in de tijd hadden geworpen. Alsof we weer in een door print gedomineerde mediawereld leefden waar we ons vanuit onze onmetelijke luxe konden permitteren op concurrentenjacht te gaan.

Dat is raar.

En niet alleen raar vanwege de grote hoeveelheden tijd en geld die we aan beide kanten hiermee verspild hebben. Nee, veel meer omdat iedereen die zich een beetje verdiept in de situatie, onmiddellijk ziet dat je niet alleen geen last hoeft te hebben van elkaar (en elkaar dus om die reden ook zeker niet dwars hoeft te zitten), maar dat je elkaar juist kunt helpen. Ja, dat vergt wel enige lenigheid, want je moet accepteren dat je er niet alleen zelf beter van wordt, maar dat dat ook geldt voor die concurrent.

We gaan ons best doen om dat alsnog te laten zien. Samen met Wegener en samen met al die andere zogenaamde concurrenten. Maar eerst even genieten van de vandaag behaalde overwinning. Want eerlijk is eerlijk: zelfs winnen op een oud speelveld voelt goed.

UPDATE: op boek9.nl, de site voor geïnteresseerden in de juridische kant van intellectueel eigendom, staat het vonnis heel bondig samengevat: “Geen verwarring, geen kielzogvaren, geen handelsnaamgebruik domeinnamen, geen onrechtmatige daad.” Het hele artikel hier.

Al sinds 2008 wordt er bij Telegraaf Media Groep gesproken over de bouw van een lokaal online nieuwsplatform. Aanvankelijk onder de naam “LokaalX” zijn diverse stappen gezet om de bestaande activiteiten van Webregio, de huis-aan-huiskranten en de regionale kranten op een of andere manier te coördineren en uit te breiden. Een jaar geleden kwam daar wat meer vaart in met de benoeming van een klein groepje mensen met een specifieke opdracht: onderzoek de mogelijkheden voor een landelijk dekkend hyperlokaal nieuws- en informatienetwerk, zowel op vaste als mobiele platforms. Dit netwerk zou wel gebruik kunnen maken van de binnen TMG aanwezige expertise op dit gebied, maar zou uiteindelijk een zelfstandige plek in de organisatie moeten krijgen, dus los van bestaande regionale en nationale titels. Het moest een losstaand merk worden, met een eigen lading. Ook moesten – vanzelfsprekend, zou ik zeggen – de commerciële mogelijkheden voor dit nieuwe initiatief de moeite waard zijn.

In het voorjaar zijn daartoe vier werkgroepen aan de slag geweest, rond de vier meest belangrijke thema’s: Content (redactie), IT, business en marketing. Deze werkgroepen hebben in juni advies uitgebracht, op basis waarvan een voorlopig businessplan is geschreven en vier pilots zijn uitgedacht. Deze pilots zouden elk een specifiek aspect van het vervolgonderzoek voor hun rekening moeten nemen. Ze werden uitgerold in:

• Zwolle (aggregatie in grote stad): OverZwolle
• Heino (aggregatie op dorpsniveau): OverHeino
• Woerden (community-vorming): OverWoerden
• Eindhoven (commercie): OverEindhoven

De vier pilots lopen sinds eind augustus en hebben ons inmiddels zo veel informatie (en belangrijker: vertrouwen in het vervolg) gebracht dat we nu toe zijn aan een vervolg. Vandaar dat we op 9 december 2010 ons nieuwe, allesomvattende merk hebben bekendgemaakt: dichtbij.nl. Vervolgstappen zijn nu het doorbouwen aan het ideale platform (op basis van de ervaringen in de pilots) én het uitrollen van het concept naar andere delen van het land.

Daarbij komen een paar zaken om de hoek kijken:

• hoe kun je snel groeien zonder dat de kosten direct onaanvaardbaar de pan uit rijzen (en we onszelf dus meteen in de problemen brengen)?
• hoe kun je een basisconcept bewaken en toch ruimte bieden om op lokaal niveau eigenheid te brengen?
• hoe kun je de juiste mensen vinden, zowel op centraal niveau als decentraal, die kunnen meebouwen aan dit concept?
• hoe kun je de commerciële eisen (heel eenvoudig: op elke plek waar we uitrollen zullen de inkomsten hoger moeten zijn dan de uitgaven) op korte termijn realiseren?
• hoe kun je op elke plek in Nederland het publiek vinden dat niet alleen een bezoek wil brengen aan ons platform, maar ook enthousiast meewerkt aan de inhoudelijke invulling ervan, wetende dat het daarmee meehelpt aan de versteviging van hun eigen community?

We zitten nu volop in het proces van beantwoording van die vragen. Daarbij willen we nooit star te werk gaan. Dat wil zeggen dat een oplossing die op de ene locatie wordt gevonden, niet per se ook moet gaan werken op een andere plek. Het concept moet staan als een huis, net als de bedrijfscultuur waarbinnen dat concept ingevuld wordt. Maar concreet kan dat in het ene geval worden uitgevoerd door mensen in vaste dienst, in het andere geval door freelancers en in weer andere gevallen door een zakelijk partner of een franchisenemer. Wat dat laatste betreft: een franchise kan weliswaar in diverse vormen uitgevoerd worden, maar in elk geval zal er voor ons voldoende zekerheid in moeten zitten met betrekking tot conceptbewaking en bij de franchisenemer voldoende mogelijkheden voor zelfstandig ondernemerschap.

Heel concreet zoeken wij vanaf nu lokaal gewortelde particulieren met ervaring op het gebied van lokaal relevant nieuws, én professionals in (lokaal) uitgeefland die belangstelling hebben voor ons concept. Vervolgens kunnen we, afhankelijk van de timing van de uitrol, de mogelijkheden voor samenwerking verder gaan onderzoeken. Per uitrolplek willen we in elk geval expertise op het gebied van:

• sales
• community management
• (ondernemende) journalistiek

Mocht je je dus op een of meer van deze terreinen thuis voelen (en je kunt dat ook staven met expertise en ambitie), dan is het zinvol een concrete reactie te sturen, inclusief een cv. Deze kan per mail naar ikben@dichtbij.nl.

Mocht het bovenstaande voor dit moment nog niet genoeg zijn, dan vind je hier nog wat meer informatie over: – de evaluatie van de pilots en de opbouw van het merk dichtbij.nl (december 2010), – de start van de pilots (augustus 2010), – de basisgedachten achter het concept, in een Emerce-interview uit oktober 2010.

Hyves, het Nederlandse vriendennetwerk met ruim 10 miljoen accounts, heeft zich de laatste jaren vooral laten zien als een prima plek voor alle online sociale contacten. Maar tegelijkertijd heeft het zich ontwikkeld tot een ideaal beginpunt voor location-based services. Er ligt een schat aan lokatie-gegevens binnen de Hyves-muren. Net als bij ons, alleen is de nadruk verschillend: de een sociaal, de ander wat klassieker op nieuws gericht. Ziedaar de kansen.

Het kan niet anders dan dat de social media specialist en de nieuws en informatie specialist elkaar in het hyperlokale gaan ontmoeten. De WieWatWaartjes krijgen relevantie door ze te combineren met het nieuws waar ze over reppen. En het nieuws zelf krijgt inhoud door de (sociale) conversatie die eromheen plaatsvindt.

De mogelijkheden zijn oneindig. Er breken mooie tijden aan.

Daarmee zetten we onze eerste stap in de volle openbaarheid. Een kleine, voorzichtige stap, dat wel. Want het uiteindelijk doel blijft een landelijk dekkend hyperlokaal nieuws- en informatieplatform te bouwen en exploiteren. En dat op zowel vaste als mobiele platforms.

Dat vraagt dus om enige bescheidenheid over de omvang van de zojuist gezette stap. Op een schaal van 1 op 100 zou ik zeggen dat we op 25% zitten. Maar het is wel een belangrijke stap: voor het eerst kan de wereld over onze schouders gaan meekijken en de vorderingen niet alleen kan zien maar ook beoordelen. Je kunt je voorstellen dat we daar met ons kernteam behoorlijk thrilled over zijn.

Neem dus gerust een kijkje op genoemde platforms, maar voordat je losbarst met al je opmerkingen, is het goed om eerst even door te lezen.

De livegang van OverEindhoven, OverWoerden, OverZwolle en OverHeino is onderdeel van een pilotproces dat bijna een half jaar gaat duren. Anders gezegd: het is de bedoeling dat de platforms die je nu ziet niet perfect zijn. Bovendien kunnen we degene die nu gaat roepen dat dit allemaal toch niet heel erg vernieuwend is, direct de wind uit de zeilen nemen: inderdaad, dit is nog niet de proeve van innovatie waar we als project en concern zo naar op zoek zijn. Daarvoor is nog veel meer nodig – en ja, daar gaan we zeker voor zorgen. Niet alleen op het gebied van concept en inhoud trouwens, maar ook in de werkwijze en de verdienmodellen willen we nieuwe wegen inslaan.

Community Manager Mike Verdonk aan het werk in het kantoor in Eindhoven

Maar eerst even terug naar vandaag. De sites zijn live, maar wel in een vorm die je diep-beta zou kunnen noemen. Heel veel werkt nog niet zoals het zou moeten werken. Sommige functionaliteiten zijn er nog bewust uitgehouden en van andere zullen we de komende weken wellicht gaan vaststellen dat ze niet handig zijn. Die sneuvelen dan weer vanzelf. De inhoud zal voorlopig nog wel haperen en er zullen nog wel de nodige technische hickups komen. Hoe gaan deze sites zich houden onder grote aantallen bezoekers? Worden ze trager of vallen ze helemaal weg? We gaan het allemaal merken. Voor de techniek-geïnteresseerden: de websites en hun content management systemen zijn gebouwd op drupal, een open source platform dat past binnen het open karakter van het hele project.

Iets meer over de aard van de pilots.

OverZwolle en OverHeino vormen samen de zogenoemde aggregatie-pilot. Belangrijkste doel hiervan is te ontdekken of en (zo ja) hoe we bereik kunnen genereren en geld kunnen verdienen met een platform dat vrijwel uitsluitend wordt opgebouwd met materiaal van derden (andere uitgevers, particuliere publicisten, professionals en amateurs). Eigen bijdragen van onze mensen zul je hier dan ook niet of nauwelijks aantreffen. Wel zullen we bekijken in hoeverre de lokale gebruikers hier zelf actief op gaan worden (in reacties of eigen bijdragen) en of we daar nog stimulerend in moeten optreden. Monitoring zal slechts op afstand gebeuren.

OverWoerden is de community-pilot. Doel daarvan is te bekijken welke stappen we moeten zetten om een community van gebruikers te creëren die actief en betrokken is bij het platform. Deze site heeft dan ook een groot aantal andere functionaliteiten dan de pilot in Zwolle/Heino. Deze hebben allemaal te maken met community-building. Jaap den Ouden is de trekker van deze pilot. Hij werkt vanuit het centraal gelegen café Victoria in Woerden. Hij beheert al enige tijd een community-site over en voor Woerden; deze hebben we als het ware omarmd en uitgebreid met een aantal nieuwe functionaliteiten.

Jaap den Ouden spreekt met twee Woerdensen over hun fotoproject

OverEindhoven tenslotte is de commerciële pilot. Hier gaan we vooral testen welke content het meest gevoelig is voor commercieel succes. Natuurlijk blijft het daarbij van belang om de geloofwaardigheid naar het publiek in de gaten te houden, maar we gaan wel de grenzen opzoeken. In Eindhoven zijn vier mensen actief. Trekker is Mark Vermeulen (algemeen verantwoordelijk). Mohamed Haddouch is media adviseur (sales), Roeland Roovers is journalistiek ondernemer en Mike Verdonk is community manager. Al deze mensen zijn door-en-door bekend met de lokale context, een voorwaarde voor een plek in een van onze lokale teams.

De plek van waaruit het Eindhovense team de komende maanden actief is: recht tegenover het Eindhovens Dagblad, op de Wal in hartje centrum.

We sluiten niet uit nog verdere pilots te gaan starten, maar dat hangt nog van een aantal zaken af. In de pilots gaan we niet alleen de commerciële en redactionele kwaliteiten, de specifieke functionaliteiten en de techniek gaan testen, maar zeker ook de wijze van werken en de organisatiestructuur. Dit laatste is nadrukkelijk onderdeel van het veranderingsproces waar we als concern – en zelfs als sector – middenin zitten.

Trouwens, wie nu als een gek alle overige over…-URL’s gaat vastleggen om vervolgens heel duur aan ons te verkopen, kan ik direct uit de droom helpen. OverZwolle, OverHeino, OverWoerden en OverEindhoeven zijn pilottitels. De definitieve naam zal een andere zijn.

We zijn live, het echte werk kan nu beginnen.

Dit soort subsidies is bedoeld om innovaties te stimuleren, niet alleen bij de aanvrager zelf maar op zo’n manier dat de hele sector daar wat aan heeft. Alleen kijken naar de geslaagde initiatieven en op basis daarvan oordelen of de subsidie zinvol is geweest, levert dan ook slechts een half beeld op.

Het mislukken van een gesubsidieerd initiatief kan wel degelijk van belang zijn voor de sector als geheel. Mits de gesubsidieerde goed kan (en wil) aangeven wat er precies gebeurd is en waar het exact is misgegaan. Daartoe moet altijd 100% transparantie bestaan, vanaf het moment van subsidieaanvraag tot en met de laatste zucht van het experiment. Vanzelfsprekend geldt dat ook voor geslaagde of deels mislukte initiatieven. Hoe opener de projectleiders, des te meer de sector er wat aan kan hebben.

Ik kan me, los van dat alles, heel goed voorstellen dat Luuk Koelman op basis van een overzichtje in Villamedia Magazine concludeert dat de gehonoreerde subsidie-aanvragers hun geld wel erg makkelijk krijgen. En evenzeer dat dit leidt tot een aantal comments bij Webwereld die dat beeld verder versterken.

Zonder een oordeel over de rest te willen vellen, kan ik – voor mezelf sprekend – iedereen toezeggen dat niet alleen die openheid er van a tot z zal zijn, maar tevens dat het project zelf ook op alle mogelijke manieren innoverend zal zijn. Niet zozeer omdat elk onderdeel volledig nieuw wordt, maar wel vanwege de onderlinge koppelingen en de ambitieuze omvang van het verhaal. Bovendien is het op zich al een spannende exercitie om dit alles vanuit de context van een klassiek mediaconcern te doen. Het antwoord op de vraag of dit soort vernieuwing überhaupt mogelijk is op een plek waar alle aandacht op “oude verdienmodellen” gericht is, is belangrijk voor de concerns. En dus voor de informatiesector als geheel.

Of we gaan slagen weet ik niet. Maar wat ik wel weet is dat iedereen op de voet kan gaan volgen wat we doen. We geven gevraagd en ongevraagd uitleg over onze technische, inhoudelijke en marktgeoriënteerde stappen. Wie daar aanvullingen of kritiek op wil geven, krijgt een luisterend oor en zal zijn opmerkingen waar mogelijk in de praktijk gaan terugzien. De pilots die we vanaf juli gaan draaien (in Haarlem, Woerden, Eindhoven en Zwolle) worden zo transparant als maar kan. En ja, als we gaandeweg een marktbenadering vinden die aanslaat (zowel voor de consument als voor het broodnodige nieuwe geld dat we hopen te vinden), houden we die niet voor onszelf.

De kritiek op subsidies in het algemeen en die van het stimuleringsfonds kan ik me voorstellen. Ook besef ik dat wij als onderdeel van een groot concern de schijn tegen hebben met het aanvragen en toegewezen krijgen van een forse subsidie. Toch ben ik er om twee redenen heel blij mee. Allereerst natuurlijk vanwege het geld dat ons daadwerkelijk een belangrijke zet in de rug geeft. Maar daarnaast ook vanwege de erkenning die eruit spreekt – iets dat me zowel extern als intern behoorlijk helpt.

Tot slot: ik nodig iedereen van harte uit ons kritisch te blijven volgen, ons te blijven waarschuwen voor valkuilen en vooral ook mee te profiteren van hetgeen wij gaandeweg tegenkomen.

(c) Lara-King

Na de reactie van Marije van den Berg van gisteren, vandaag aandacht voor een heel andere visie op de ontwikkeling van een hyperlokaal online platform.  Jaap den Ouden en Emiel Elgersma, freelance journalisten verbonden aan Mediacontainer, zouden de blik vooral richten op de dorpen. En daarbij gebruik maken van (ex-)journalisten die zich niet meer thuis voelen bij de oude media, of daar op een of andere manier weggesaneerd zijn. Hun gedachten:

Blijf weg van de grotere steden, daar zijn al genoeg online activiteiten. Er is her en der een kaalslag in de regio’s, er wordt heel, heeel, veel nieuws gemist uit de dorpen. De mensen zijn het zat, alleen er is weinig alternatief - behalve huis aan huis bladen (die het gat erg goed opvullen, dus daar zijn misschien samenwerkingsmogelijkheden).

Naast het brengen van lokaal nieuws, moet er een community zijn, waar mensen elkaar kunnen vinden. Een ning-achtige omgeving waar ook ruimte is voor lokaal verenigingsnieuws, of het uitwisselen van ideeën en opinie. Zo stimuleer je ook eigen bijdragen (blogs, foto’s, filmpjes). Bestempel het niet als journalistiek, want 1) dat is het niet; 2) dat willen die mensen ook niet doen, ze hebben al een baan. Maar zorg er voor dat er plaats is voor berichten over wat zij interessant vinden.

Om bezoekers te trekken, moet je gebruik maken van Speurders. Op marktplaats zoeken meeste mensen toch vaak in een straal van 10 km ofzo. Zorg dat je een lokale marktplaats hebt, maar die ook dus breder kan zoeken (niet gevonden, maar wel in een straal van 20, 50 100 km, via Speurders).

Ga op zoek naar de ontevreden (ex-)journalisten die graag over hun eigen omgeving schrijven, de mores van de lokale politiek kennen en echt journalistiek willen bedrijven. Maak een netwerk door het hele land met dorpen die met de community gaan experimenten. Laat ze ook video’tjes maken, zorg voor Kodak Zi8-jes voor iedereen + crashcursus internet, video/foto en bloggen.

Zorg er ook voor dat die lokale journalisten nieuws kunnen doorplaatsen naar een groter medium, zoals de Telegraaf. Een pagina per dag met de beste lokale nieuwtjes die interessant zijn voor groter publiek. En natuurlijk is de Telegraaf ook dol op verhalen uit de regio die soms maar al te bizar zijn. Verbodje hier of daar van een of andere burgemeester, is altijd scoren.

Dank Emiel en Jaap, wederom zeer bruikbare gedachten. Ook voor jullie opmerkingen geldt natuurlijk dat ze vooral ingaan op de inhoudelijke mogelijkheden en minder kijken naar de verdienmodellen. Ben benieuwd of jullie daar ook gedachten over hebben. Zeker in relatie tot jullie (terechte) nadruk op de bouw van een community, kan daar wellicht iets moois uit ontstaan.

Ja, natuurlijk zijn er al veel online activiteiten in grote steden. Toch zou ik daar niet zo snel willen wegblijven. Niet alleen om commerciële redenen trouwens, maar misschien nog wel meer om inhoudelijke. Er gebeurt veel dat de moeite waard is, er zijn veel mogelijkheden voor koppeling van nieuws aan interessante andere informatie en er is een groot aanbod aan nieuwsbrengers, de boodschappers dus. Los daarvan: wie – zoals ik – pretendeert een landelijk dekkend netwerk van lokale platforms te kunnen opzetten, kan het zich simpelweg niet permitteren om de steden links te laten liggen.

Het idee om (al dan niet ontevreden) ex-journalisten een nadrukkelijke rol te geven is aantrekkelijk. Zij zouden bij wijze van spreken de voorhoede kunnen vormen van het netwerk, waarbij ze de rest van hun lokale community op sleeptouw kunnen nemen. Voorwaarde is dan wel dat deze mensen een betrokken rol in hun lokale community moeten spelen én dat ze afscheid kunnen nemen van een aantal oude waarden in de journalistiek. Een belangrijke daarbij wat mij betreft: de achterhaalde gedachte dat een artikel af is op het moment dat de journalist de knop “publish” indrukt. Nee, in de nieuwe context is een verhaal nooit af. Het kan altijd beter, mooier, scherper, genuanceerder – en daarvoor hebben we dringend behoefte aan de alom aanwezige experts die zich geen journalist willen noemen. Professionals en amateurs, de vakmensen en de inhoudelijke experts: samen zullen ze het moeten gaan doen.

(c) Lara-King

Direct na nieuwjaar begin ik officieel aan mijn nieuwe klus, het opzetten van een landelijk netwerk van hyperlokale online platforms. Tijd voor wat inleidende beschietingen. Allereerst in de vorm van een oproep.

In de voorbije twee weken hebben zich al de nodige mensen spontaan gemeld, omdat ze hun bijdrage wilden leveren aan het opstellen en verbeteren van het concept van het geplande hyperlokale netwerk. Dat was niet alleen verrassend voor mij, maar tegelijk ook het bewijs dat er meer mediamensen aanvoelen dat er iets gaat bewegen in dit deel van het speelveld.

Ik zal niet beweren dat alle heil in het hyperlokale zit, laat staan dat alle heil online ligt. Zeker niet nu ik nog aan mijn klus moet beginnen en al helemaal omdat er inmiddels genoeg voorbeelden zijn van hoe het niet moet, zowel in eigen land als daarbuiten. Bovendien lijkt de weg naar een vervangend business model voor de nieuwssector niet bepaald om de hoek te liggen. Kortom, problemen genoeg.

Maar een deel van het antwoord ligt wel degelijk hier. Voornamelijk om twee redenen: 1, er is geen platform dat beter aan de informatiebehoefte van ieder individu kan voldoen dan een hyperlokaal netwerk van betrokken makers en gebruikers. En 2, als sluitende businessmodellen ergens gedijen, is het wel in een omgeving van betrokken en specifiek aanspreekbare individuen.

Kortom, ik ben zeer optimistisch voor de komende tijd. Maar er is nog veel werk te verzetten. Vandaar mijn oproep, vooralsnog met één relatief eenvoudige vraag: waar moet een lokale informatieverzamelaar per se aan voldoen?

Reacties in de comments, of naar ons mailadres.